Σώστε την Κοιλάδα


Οι συνεργάτες της στήλης επέδωσαν χθες την παρακάτω επιστολή στο δήμαρχο του ενιαίου Δήμου Ρόδου κ. Ε. Κουσουρνά.

Προς
Το Δήμαρχο Ρόδου κ. Ε. Κουσουρνά
Ρόδος, 12/01/2011
κ. Δήμαρχε,

Ως ευαισθητοποιημένοι πολίτες αλλά και έχοντας εμπλακεί με τα τοπικά πολιτικά πράγματα αλλά και θέματα περιβάλλοντος για πάνω από 20 χρόνια σας απευθύνουμε την επιστολή αυτή για να σας ενημερώσουμε και να καταθέσουμε τις απόψεις μας για την Κοιλάδα των Πεταλούδων.
Η Κοιλάδα των Πεταλούδων ως ένας μοναδικός βιότοπος παγκοσμίου εμβέλειας και ένα μνημείο φυσικής κληρονομιάς για το νησί μας χρήζει ιδιαίτερης προστασίας και προσοχής όχι μόνο για περιβαλλοντικούς αλλά και για οικονομικούς και κοινωνικούς λόγους. Η Κοιλάδα είναι μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους αλλά και ένας οικονομικός πόρος για το ενιαίο πλέον Δήμο Ρόδου και βέβαια μια δραστηριότητα που δίνει εργασία σε αρκετούς ανθρώπους και μπορεί να δώσει σε ακόμα περισσότερους. Για να γίνει όμως αυτό θα πρέπει να αποκατασταθεί και βελτιωθεί η κατάστασή της ως περιβαλλοντικός πόρος.

Η διαχείριση της Κοιλάδας τα τελευταία 20 χρόνια

Η διαχείριση του βιότοπου ανατέθηκε το 1991 στην Κοινότητα Θεολόγου από τον ΕΟΤ ενώ μέχρι τότε την ευθύνη είχε ο Δήμος Ρόδου. Η Κοινότητα φρόντιζε να είναι σε άριστη κατάσταση όχι μόνον γιατί τον επισκέπτονται περισσότεροι από 500.000 κόσμου αλλά κυρίως γιατί είναι ένα μοναδικό περιβαλλοντικό πάρκο. Η περιοχή ανήκει στο δίκτυο Natura 2000 με κωδικό GR4210006 και φιλοξενεί το έντομο «Panaxia Quantripunctaria», ευρύτερα γνωστό και ως η «Πεταλούδα της Ρόδου», σε μοναδικά υψηλούς πληθυσμούς. Το έντομο αυτό σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 92/43/EEC του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας» που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 206 της 22/07/1992 σ. 7 – 50, είναι είδος η διατήρηση του οποίου επιβάλλει τον καθορισμό ειδικών ζωνών διατήρησης και μάλιστα ως είδος προτεραιότητας.
Οι ενέργειες της μικρής Κοινότητας Θεολόγου για την προστασία του εντόμου άρχισαν σε συνεργασία με τον καθηγητή κ. Ν. Μάργαρη αφού διαπιστώθηκε η μείωση του πληθυσμού του εντόμου μέσα στην Κοιλάδα για διάφορους λόγους κατά τη διάρκεια των προηγούμενων ετών. Τα αποτελέσματα άρχισαν να γίνονται ορατά σε λίγα μόλις χρόνια με τον πληθυσμό των πεταλούδων να αυξάνεται και να ανακάμπτει σε αριθμούς που είχαμε χρόνια να δούμε. Ο βιότοπος έγινε ένα από τα μεγαλύτερα οικοτουριστικά αξιοθέατα της Ευρώπης και οι επαινετικές κριτικές δεν άργησαν να έρθουν από παντού. Συγκεκριμένα, Η εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ» στις 6 Αυγούστου 1995 επισημαίνει: «Φέτος οι πεταλούδες της Ρόδου – όπως λένε οι ειδήμονες- έφτασαν στην περίφημη κοιλάδα αριθμούς που οι παλαιότεροι δεν θυμούνται ούτε πριν από 40 χρόνια». Συνεργεία του BBC ήρθαν δύο φορές στην Κοιλάδα και το περιοδικό της Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών αφιέρωσε όχι μόνο χώρο για άρθρο αλλά και το εξώφυλλό του. Το περιοδικό «Ελπίδα» της φιλοζωικής εταιρείας στο τεύχος 4 του 1997 κάνει αφιέρωμα στην Κοιλάδα, όμως η μεγαλύτερη διάκριση όλων έγινε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε επίσημη έκδοση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων του 1996 περιλαμβάνει την Κοιλάδα ανάμεσα στα 36 πιο επιτυχημένα περιβαλλοντικά περιφερειακά έργα στην Ευρώπη. Το άρθρο με τίτλο «Άνθρωπος εναντίον εντόμου» καταλήγει: Παρά το μικρό προϋπολογισμό, τα αποτελέσματα του έργου είναι τεράστια αφού έχουν επαναφέρει τον πληθυσμό του εντόμου. Το επίτευγμα είναι επίσης πηγή περηφάνιας για τον τοπικό πληθυσμό και έχει βοηθήσει να διατηρηθεί μια πηγή εισοδήματος». Πλήθος αναφορών υπάρχουν βέβαια και στον τοπικό τύπο της εποχής.
Η Κοινότητα στη συνέχεια συνεργάστηκε με το Πανεπιστήμιο Πατρών με το οποίο προχώρησε στην ίδρυση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, κατασκευή περίφραξης και άλλων υποδομών εντάσσοντας την περιοχή στο πρόγραμμα INTERREG. Η διαδικασία αυτή πέρασε στα χέρια του Δήμου Πεταλούδων αφού το 1999 η Κοινότητα Θεολόγου υπήχθη στο Δήμο Πεταλούδων που συνεστήθη με το σχέδιο Καποδίστριας (Ν. 2539/97) και η διαχείριση της Κοιλάδας των Πεταλούδων περνάει σε αυτόν.

Τα πρόσφατα προβλήματα

Από το 2005 και μετά παρατηρούνται διάφορα προβλήματα στην Κοιλάδα των Πεταλούδων που έχουν να κάνουν με την υποβάθμιση του βιότοπου και την πλημμελή διαχείρισή του. Τα προβλήματα αυτά επισημάναμε και εμείς αλλά και άλλοι πολίτες με δημοσιεύματα στον τοπικό τύπο αρχής γενομένης στις 2 Ιουνίου 2006 στην εφημερίδα «Ροδιακή». Οι απαντήσεις που πήραμε από την τότε δημοτική αρχή ήταν γενικές και αόριστες. Επανήλθαμε στις 25 Ιουλίου 2007 στην ίδια εφημερίδα αλλά και αργότερα στις 5 Φεβρουαρίου 2009 στο δισέλιδο «Οικολογικά-Ροδιακά που είχαμε εν τω μεταξύ ξεκινήσει στην ίδια εφημερίδα.
Στο φύλλο της Παρασκευής 26/02/2010 αναφερθήκαμε στην καταστροφή που συντελείται μέσα στην Κοιλάδα αφού σε επίσκεψή μας εκεί διαπιστώσαμε ότι υπάρχουν μέσα στην Κοιλάδα κατσίκια, ακόμα και γουρούνια που κατέτρωγαν τη βλάστηση και έκαναν ζημιά στα πρανή της Κοιλάδας αλλά και στην κοίτη του ρέματος, το φυτώριο ήταν εγκαταλελειμμένο και γεμάτο μπάζα αλλά χωρίς φυτά, μέσα στην Κοιλάδα υπήρχαν κατασκευές με «κοτετσόσυρμα» και διάβρωση του εδάφους. Το πιο ανησυχητικό βέβαια εξακολουθούσε να είναι η μείωση της βλάστησης μέσα στην Κοιλάδα η οποία είναι βασικός παράγοντας για τη διατήρηση του μικροκλίματος και την επιβίωση του εντόμου όπως αναφέρουν όλες οι μελέτες και οι επιστήμονες. Ειδικά για το δέντρο ζητιά (Liquidambar orientalis) υπάρχει και δημοσίευση στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ την Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου 2006 από τον καθηγητή παλαιοντολογίας κ. Ευάγγελο Βελιτζέλο. Την ίδια μέρα κατατέθηκε και μηνυτήρια αναφορά στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ρόδου ο οποίος και διέταξε προκαταρκτική εξέταση.
Οι ανησυχίες αυτές δεν είναι μόνο δικές μας. Ο καθηγητής του τμήματος περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και διευθυντής τοτ National Geographic κ. Νικόλαος Μάργαρης έχει επισημάνει πολλές φορές τα ίδια προβλήματα. Στις 16 Ιουλίου 2007 στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» υπογραμμίζει ότι «η συνολική κατάσταση του περιβάλλοντος στην Κοιλάδα είναι πολύ υποβαθμισμένη. Ιδιαίτερα οι υγρασιακές συνθήκες, οι οποίες προσελκύουν τις πεταλούδες προκειμένου να επιβιώσουν τη θερινή περίοδο, έχουν διαταραχθεί σε επικίνδυνο βαθμό, κάνοντας πιθανή την πλήρη εξαφάνιση των πεταλούδων σε χρονικό διάστημα μικρότερο της τριετίας».
Δύο χρόνια αργότερα (14 Απριλίου 2009) στην ίδια εφημερίδα ο κ. Ν. Μάργαρης επανέρχεται και τονίζει: «Η περίφημη Κοιλάδα των Πεταλούδων της Ρόδου… κύλησε και τώρα τη στηρίζουν με συρμάτινα πλέγματα, τα οποία φυσικά, έχουν καταστρέψει μεγάλο μέρος της» και παράλληλα επισημαίνει ότι «σε λίγο θα χρειαστεί να βάλουμε πλαστικές πεταλούδες (επισήμανση δική μας) πάνω στο συρμάτινο πλέγμα». Στις 4/3/2010 ο ίδιος καθηγητής σε συνέντευξη στη στήλη μας χαρακτηρίζει την Κοιλάδα ως «αγελάδα που αρμέγουμε χωρίς να την ταΐζουμε», αφού ο Δήμος Πεταλούδων σύμφωνα με τα δικά του επίσημα στοιχεία εισπράττει κάθε χρόνο γύρω στα 1.300.000€ μόνο από τα εισιτήρια.
Εξάλλου σύμφωνα με την εφημερίδα «Ροδιακή» (φ. 29/7/2007) ο βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ κ. Γιάννης Σκουλάς κατέθεσε ερώτηση προς τον τότε υπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ. Γ. Σουφλιά ζητώντας την παρέμβασή του για να σωθούν οι Πεταλούδες της Ρόδου. Εμείς μέσα από τη στήλη μας επανήλθαμε στις 22 Ιουλίου 2010 για το θέμα προβλέποντας ότι σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχουν πλέον πεταλούδες στην Κοιλάδα. Δυστυχώς πολύ λίγα πράγματα έχουν γίνει μέχρι σήμερα.

Τι μπορεί να γίνει

Στη αρχή της διοικητικής μεταρρύθμισης που επιχειρείται στις μέρες μας με το σχέδιο «Καλλικράτης» θεωρούμαι υποχρέωσή μας να σας ενημερώσουμε αφενός και να κάνουμε τις προτάσεις μας αφετέρου για τα θέματα που αφορούν το μοναδικό αυτό βιότοπο. Όσοι έχουν ασχοληθεί με την προστασία του εντόμου αλλά και της Κοιλάδας γενικότερα συμφωνούν ότι είναι απαραίτητο να γίνουν οι παρακάτω ενέργειες:
1. Άμεση απομάκρυνση όλων των κατσικιών που βόσκουν ανεξέλεγκτα στην ευρύτερη περιοχή καταστρέφοντας και εμποδίζοντας την ανανέωση της χλωρίδας κάτι που επηρεάζει το μικροκλίμα μέσα και γύρω από την Κοιλάδα.
2. Άμεση δενδροφύτευση μέσα στην Κοιλάδα με ενδημικά φυτά και κυρίως με ζηδιές. Σχετική καταγραφή των ενδημικών φυτών της Κοιλάδας υπάρχει σε μελέτη του Πανεπιστημίου Πατρών που βρίσκεται στα γραφεία του τέως Δήμου Πεταλούδων. Τα δέντρα και τα φυτά αυτά θα λειτουργήσουν ευεργετικά για την Κοιλάδα αφού θα αυξήσουν την υγρασία, θα μειώσουν τη θερμοκρασία και θα συγκρατήσουν τα πρανή, τρία στοιχεία που είναι βασικά για την ευστάθεια του μικροκλίματος μέσα στην Κοιλάδα.
3. Δενδροφύτευση του δάσους γύρω από την Κοιλάδα ως ανάπτυξη προστατευτικής ζώνης. Να σημειωθεί ότι το δάσος αυτό καταστράφηκε από πυρκαγιές τα τελευταία 40 χρόνια και πρέπει να βοηθηθεί για να αναπτυχθεί εκ νέου.
4. Για την ανάπτυξη των παραπάνω πρέπει να λειτουργήσει το φυτώριο της Κοιλάδας που έχει αφεθεί να ρημάξει τόσα χρόνια.
5. Είναι απαραίτητο να γίνει καταγραφή και προστασία των προ-βιοτόπων της Πεταλούδας αφού οι πεταλούδες γεννάνε τα αυγά τους και σχηματίζονται ως τέλεια έντομα κυρίως εκτός της Κοιλάδας. Άρα είναι κρίσιμο να προστατευτούν αυτές οι περιοχές
6. Η φύλαξη της Κοιλάδας πρέπει να είναι ανελλιπής και 12 μήνες το χρόνο τόσο με ανθρώπους όσο και με τις κάμερες οι οποίες έχουν εγκατασταθεί με ευρωπαϊκούς πόρους αλλά δυστυχώς δεν λειτουργούν.
7. Οι επισκέπτες της Κοιλάδας και οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται ξεπερνούν τη φέρουσα ικανότητα της Κοιλάδας όπως σημειώνουν όσοι γνωρίζουν. Η κατάσταση επιδεινώνεται καθώς αυτοί αναγκάζονται να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν από το ίδιο μονοπάτι αφού μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί τρόπος να γίνει η διαδρομή μιας κατεύθυνσης. Αυτό όμως μπορεί εύκολα να επιτευχθεί με ένα ηλεκτρικό τρένο το οποίο θα αποφέρει και επιπλέον έσοδα για την Κοιλάδα, θα δώσει άλλο χρώμα στην περιοχή και θα μειώσει στο μισό την ενόχληση μέσα στην Κοιλάδα. Παράλληλα πρέπει να διαμορφωθεί και ο χώρος στάθμευσης χαμηλά στην Κοιλάδα (στη υδατοδεξαμενή) ώστε να απομακρυνθούν και τα τουριστικά λεωφορεία και μεγάλο μέρος των αυτοκινήτων.
8. Η φροντίδα της Κοιλάδας πρέπει να γίνεται από ανθρώπους οι οποίοι αγαπούν την Κοιλάδα αφενός, αφετέρου όμως έχουν τη γνώση και την ικανότητα να τη φροντίσουν.
Ως πολίτες που ασχολούμαστε με την περιοχή και με το θέμα για πάνω από 30 χρόνια σας καταθέτουμε αυτές τις απόψεις όχι για οποιοδήποτε άλλο λόγο αλλά από αγάπη για ένα τόπο που εκτός των άλλων είναι και η περιοχή που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε. Ελπίζουμε ότι η θητεία σας ως ο πρώτος δήμαρχος του ενιαίου Δήμου Ρόδου θα σηματοδοτηθεί από μια άλλη αντιμετώπιση των φυσικών οικοσυστημάτων όλου του νησιού και ιδιαίτερα της Κοιλάδας με την ευκαιρία κιόλας της κατάθεσης του νομοσχεδίου για τη βιοποικιλότητα στην ελληνική βουλή. Εμείς είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε βοήθεια.

Με τιμή
Παναγιώτης Αυγερινός
Δημήτρης Γρηγοριάδης
Νίκος Κασσέρης

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Advertisements

About oikologicarodiaka

We deal mainly with environmental issues and anything that might concern sustainable development. You can contact us at oikologica.rodiaka@gmail.com
This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s