Τέχνη και Περιβάλλον



Γεωμετρία σε πνεύμα ομαδικό.

Ρευστή και η μοίρα

Χαράματα, σαν λιβάδι πρασινίζει η θάλασσα
και βλέπεις ποια εικόνα τ’ άφθαρτα νερά έχουν για τη χλόη,
πώς συλλαμβάνουν τη μεροληψία της ρίζας,
τη δουλεία του καρπού.
Ώρα δασική του υγρού στοιχείου
στιγμούλα φυλλοβόλα του νερού
στο νου φυτεύεται ο αγαπημένος
σαν ιδέα κλαίουσα.
Καταλαβαίνω τη γενική αρχή
αυτού που όντας ακίνητο
με χτυπά,
όντας απόλυτο ρέει:
ακαριαία φτιάχνεται το δευτερόλεπτο
πρόσωπο του έρωτα∙
-σε αιώνιο μπλε-
ο πετεινός ψοφάει.
Και κάθε φορά η ίδια οδύνη:
Ζητάει η φύση με συνεχείς ανθήσεις
να επικυρώσουμε τα αντίγραφα του αόρατου
και μαζί μας σπρώχνει με δύναμη
έξω απ’ τη μορφή.
Βρύσες τότε ανοίγουν και τρέχουν τα μάτια μου
σαν να μην είχαν ποτέ
πάνω σ’ εκείνον σταματήσει
κι όπως με σταγόνες στολισμένη
αναδύομαι μέσ’ απ’ τις λύπες μου,
δεν ξεχνώ πως κάτω απ’ το ανώνυμο
δέρμα του μονάχα αυτός σαλεύει.
Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Ποιήματα 1986-1996

Κείμενο της Χαρούλας Χατζηνικολάου

Η ποίηση της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ, ο στοχασμός για το χρόνο μέσα από την εμπειρία του φυσικού κόσμου και ειδικότερα του υδάτινου περιβάλλοντος είναι η μήτρα μέσα στην οποία γεννήθηκε η ιδέα μιας άλλης πρότασης για τον πολιτισμό και το περιβάλλον. Η ιδέα, όχι τυχαία, ήρθε σε μια στιγμή οικονομικο-κοινωνικής αστάθειας, μέσα σε ένα ευρύτερο όσο και εθνικό κλίμα αμφισβήτησης της διαχείρισης του πλούτου, όπου εύλογα αναζητούνται νέες δυναμικές ανασυγκρότησης.



Στη Λίμνη του Γαδουρά με τα παιδιά

«Τ’ άφθαρτα νερά», όπως ονομάστηκε η δράση που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο από τις 29 Μαΐου έως τις 4 Ιουνίου 2011, επικεντρώθηκε στο οικολογικό ζήτημα της διαχείρισης των υδατικών πόρων και επιχείρησε μέσω της έρευνας πεδίου να θέσει το ερώτημα της ανάπτυξης. Το πιλοτικό εργαστήρι στους υγρότοπους του νησιού ήταν ένα πρωτότυπο οδοιπορικό στις διαδρομές του νερού, στον ποταμό Λουτάνη, τις Επτά Πηγές, το Ρυάκι Πεταλούδων, τον Γαδουρά, τον Ποταμό Πλατύ, τις εκβολές του Κόνταρη, τη Λίμνη της Απολακκιάς και το Έλος Πλημμυρίου. Οι υγρότοποι είναι μικρές οάσεις ζωής με μεγάλη αξία για τον άνθρωπο κι ωστόσο πολύ ευάλωτοι εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και της αλόγιστης οικονομικής διαχείρισης.


Ζωγραφική στις όχθες του ποταμού

Στη διάρκεια της δράσης αναζητήθηκαν:

-Οι αντιφάσεις στα μοντέλα της οικονομικής διαχείρισης (αγροτικής, κτηνοτροφικής, τουριστικής, οικιστικής) των συγκεκριμένων υγρότοπων, σε σχέση και με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προστασίας τους.

-Τα ίχνη που έχει διασώσει ο υλικός και άυλος πολιτισμός στη γλώσσα, τις παραδόσεις, την τεχνολογία και αλλού.

Κοινωνική γλυπτική με 14 στήλες πάγου. Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου

-Η αξία της περιβαλλοντικής διάστασης μέσα στο συνεκτικό ιστό του νησιωτικού τοπίου.

-Η επαφή και η ενίσχυση των δεσμών με την τοπική κοινωνία και την εκπαιδευτική κοινότητα.

-Ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει ο πολιτισμός (φιλοσοφία, αρχιτεκτονική, εικαστικά, μουσική, λογοτεχνία) στην ανάληψη υπεύθυνων στάσεων και στη χάραξη πολιτικής.


Εκεί που κατοικούν οι νύμφες – Περφόρμανς

Η πρωτοβουλία τελούσε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του Δήμου της Ρόδου και διοργανώθηκε από την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ΠΟΙΕΙΝ ΚΑΙ ΠΡΑΤΤΕΙΝ σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Χαριτωμένης Χατζηνικολάου.


Φόρος τιμής στη φύση – Εκπαιδευτική δράση

Στις περιηγήσεις στους υγρότοπους συμμετείχαν 15 καλλιτέχνες και επιστήμονες, από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Στη διάρκεια του εργαστηρίου αποτέλεσαν μια κοινότητα που εργαζόταν σε καθημερινή βάση με καταγραφές και παρουσιάσεις εποπτικού υλικού γύρω από την ενδημική χλωρίδα και πανίδα, τα αρχαιολογικά ευρήματα, την υδραυλική, την οργάνωση του ανθρωπογεωγραφικού χώρου, τις χρήσεις γης, την αρχιτεκτονική, την κοινωνική ψυχολογία, τη λογοτεχνία, την περιβαλλοντική τέχνη και τα νέα μέσα. Το ταξίδι, από τις πηγές έως τις εκβολές των ποταμών, αποτυπώθηκε στην κάμερα με πλάνα που εναλλάσσονται από το σχέδιο στη ζωγραφική, από τις συνομιλίες και παρατηρήσεις στην επαφή με την τοπική κοινωνία, το παιχνίδι με τα παιδιά και τη μοναχική περιπλάνηση. Η έρευνα πεδίου επιδίωξε να ερμηνεύσει εκ νέου τις σχέσεις ανθρώπου και τοπίου, βιωμένου και πραγματικού χρόνου, χρόνου και χώρου.



Εργαστήρι διάδρασης με το κοινό. Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου

Για την πραγματοποίηση της δράσης «Τ’ άφθαρτα νερά» πολύτιμη υπήρξε η συνεργασία με το Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου το οποίο φιλοξένησε την καταληκτική ημερίδα στα πλαίσια του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος. Το Σάββατο 4 Ιουνίου το κοινό είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει προβολές, παρουσιάσεις και περφόρμανς, να συμμετάσχει σε διαδραστικό εργαστήρι και να ακούσει την ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ να διαβάζει ποιήματα με θέμα τη φύση.

Η ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ ανάμεσα στην Άννα Αρβανιτάκη, πρόεδρο του ΠΟΙΕΙΝ ΚΑΙ ΠΡΑΤΤΕΙΝ και τον Στάθη Κουσουρνά, Δήμαρχο Ρόδου.

Το πλούσιο υλικό της τεκμηρίωσης θα παρουσιαστεί σε σχετική έκδοση με τη στήριξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζεται κι ένα ημίωρο ντοκυμαντέρ. Παράλληλα, το ΠΟΙΕΙΝ ΚΑΙ ΠΡΑΤΤΕΙΝ συντάσσει ένα Πρωτόκολλο Συνεργασίας για την προστασία των υγρότοπων της Ρόδου λαμβάνοντας υπόψη το νέο νόμο για τη βιοποικιλότητα και το σχεδιαζόμενο προεδρικό διάταγμα για τους παράκτιους υγρότοπους. Τα υπαίθρια έργα, οι εγκαταστάσεις, οι φωτογραφικές αποτυπώσεις, οι χάρτες και τα βίντεο που έχουν ήδη ξεκινήσει να σχεδιάζουν οι συμμετέχοντες θα αποτελέσουν το υλικό μιας δεύτερης συνάντησης επιστήμης και τέχνης, στην έκθεση που προγραμματίζεται την ερχόμενη χρονιά στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου.

Στη δράση συμμετείχαν οι: Νικόλας Αναστασόπουλος, Άννα Αρβανιτάκη, Maria Corsini-Foka, Hatto Fischer, Νίκος Κασέρης, Φοίβος-Άγγελος Κόλλιας, Σταμάτης Μοσχούς, Μαρία Μπακαρή, Ιάκωβος Ξενάκης, Boudewijn Payens, Χαριτωμένη Χατζηνικολάου, Μιχάλης Χονδρός, Insa Winkler, Alexandra Zanne.

Για την υλοποίηση του πιλοτικού εργαστηρίου και της ημερίδας συνέβαλε καθοριστικά η Πρεσβεία της Ολλανδίας, ενώ πληροφορίες, εποπτικό υλικό και συστηματική συνεργασία παρείχαν το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ΠΜΣ «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση», το Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Διεπιστημονικό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Ανάπτυξη» και Τομέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων, το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, η WWF Ελλάς, η ΚΒ’ Εφορία Αρχαιοτήτων Ρόδου και το Κέντρο Λαογραφικής Έρευνας της Ακαδημίας Αθηνών.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Advertisements

About oikologicarodiaka

We deal mainly with environmental issues and anything that might concern sustainable development. You can contact us at oikologica.rodiaka@gmail.com
This entry was posted in Περιβάλλον και Πολιτισμός. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s