Κτήρια Φαντάσματα – Μέρος 2


Κτήρια, κομμάτι της ταυτότητάς μας, που πρέπει να διασωθούν και να δοθούν σε χρήση.

Οικία Ακάβι - Χτίστηκε το 1894, παραχωρήθηκε το 1935, ανακηρύχθηκε διατηρητέο το 1981

Με προηγούμενη δημοσίευσή μας (http://wp.me/p1g3vz-Gl) είχαμε επισημάνει την ανάγκη να καταγραφούν, να αναδειχθούν και να δοθούν σε χρήση τα διατηρητέα κτήρια του νησιού μας. Σε εκείνο το δημοσίευμα είχαμε κατατάξει τα κτήρια με βάση την αρχική τους χρήση σε α) Βιομηχανικά και προβιομηχανικά, β) οικίες και καταλύματα και γ) δημόσια κτήρια όπως νοσοκομεία, σανατόρια και κτήρια υπηρεσιών.
Από την καταγραφή που επιχειρούμε αυτές τις μέρες βλέπουμε ότι αυτά τα κτήρια με βάση το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς μπορούν να καταταγούν και πάλι σε τρεις κατηγορίες:
1) Κτήρια που ανήκουν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση είτε στο Δήμο Ρόδου ή την Περιφέρεια Ν. Αιγαίου.
2) Κτήρια που ανήκουν στο ευρύτερο δημόσιο
3) Ιδιωτικά κτήρια

Ο χαρακτηρισμός και η αποκατάσταση όλων των κατηγοριών των κτηρίων γίνεται με την ευθύνη του Υπουργείου Πολιτισμού και στην περίπτωση των περισσοτέρων κτηρίων που μας ενδιαφέρουν, όσα δηλαδή είναι κτισμένα από το 1830 και μετά, της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων & Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου.

Οικία Ακάβι - Ανήκει στο Δήμο Ρόδου, ζητούμενο η αποκατάσταση και η επανάχρησή της, ίσως σε συνδυασμό με το Κέντρο Μεταφραστών και Συγγραφέων

Δημοτικά κτήρια και κτήρια της Περιφέρειας
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα κτήρια που κατά κυριότητα ανήκουν είτε στο Δήμο Ρόδου είτε στην Περιφέρεια Ν. Αιγαίου, ως κληρονομιά της Νομαρχίας Δωδεκανήσου. Δύο τέτοια χαρακτηριστικά παραδείγματα παρουσιάζουμε παρακάτω.
Οικία Ακάβι – Βορείου Ηπείρου και Παπαλουκά
Το κτήριο βρίσκεται στο τέλος της οδού Παπαλουκά στη συμβολή με την οδό Ερυθρού Σταυρού, κατασκευάστηκε το 1894 μέσα σε μεγάλο αγρόκτημα και ήταν αρχικής ιδιοκτησίας Ηλία Τάνους Ακάβι, πλούσιου εμπόρου Συριακής καταγωγής με εξέχουσα θέση στην κοινωνία επί τουρκοκρατίας και ιταλικής κατοχής. Ο Ακάβι πέθανε το 1935, αφήνοντας σημαντική ακίνητη περιουσία στο Δήμο. Το κτήριο ανακηρύχθηκε διατηρητέο πριν από είκοσι χρόνια ακριβώς (ΦΕΚ 675/Β/4-11-1981).

Επί ιταλοκρατίας το κτήριο ονομάστηκε «μεγάλο σπίτι». Εκεί διέμεναν Ιταλοί αξιωματικοί και Άγγλοι στρατιώτες. Από το 1947 μέχρι έως το 1990 στέγαζε άπορες οικογένειες. Το οικοδομικό συγκρότημα του αρχοντικού αποτελείται από ένα διώροφο οικοδόμημα με υπόγειους χώρους και δευτερεύοντα κτίσματα (στάβλο και αποθήκες). Είναι κτήριο επιβλητικό με πολύ ωραίες αναλογίες, με εμβαδόν ισογείου 156 τ.μ, ορόφου 156 τ.μ με βοηθητικούς χώρους 48 τ.μ και ακάλυπτο χώρο 1000 τ.μ. Στην κύρια όψη τονίζεται ιδιαίτερα ο κεντρικός άξονας με μπαλκονάκι πάνω από την είσοδο και αέτωμα ως επιστέγασμα. Τα μεταλλικά σφυρήλατα φουρούσια, τα λίθινα γείσα, τα ξύλινα ταβάνια και τα κουφώματα από κατράνι, όλα σε νεοκλασικά μοτίβα, μαρτυρούν τον πλούτο του ιδιοκτήτη.

Οικία Ακάβι - Το εσωτερικό

\
Σήμερα το κτήριο δεν είναι σε καθόλου καλή κατάσταση εκτός από τη στέγη η οποία επιδιορθώθηκε όταν γινόταν αποκατάσταση του κτηρίου που στεγάζει σήμερα το Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών. Η αποκατάσταση του κτηρίου έχει αποφασιστεί και προταθεί από το Δήμο Ροδίων αρκετές φορές στο παρελθόν (βλ. πχ εφημ. «Ροδιακή» 1/3/2011 http://www.rodiaki.gr/article.php?id=22577&catid=1&subcatid=5 και «Δημοκρατική» 21/06/2009 http://www.dimokratiki.gr/article.asp?articleID=691&catID=18&pubID=1 ) και επίσης έχει προταθεί ως στέγη του Μουσείου των Δωδεκανησίων της διασποράς κατά τις εργασίες του 3ου Συνέδριου των Δωδεκανησίων της Διασποράς που έγινε στον Αρχάγγελο Ρόδου την 1 Αυγούστου 2009 ( βλ. πχ GreekNews 7/9/2009 http://www.greeknewsonline.com/?p=10757
Νεοκλασικό Σχολείο στη Μεσαιωνική Πόλη - Οι εργασίες αποκατάστασης έχουν αρχίσει, φορέας υλοποίησης η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων & Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου

Νεοκλασικό Σχολείο στη Μεσαιωνική Πόλη
Το νεοκλασικό αυτό σχολείο κτίστηκε αρχικά το 1876 πάνω στα ερείπια του κατεστραμμένου καθολικού ναού του Αγίου Ιωάννη του τάγματος των Ιωαννιτών Ιπποτών της Ρόδου. Καταστράφηκε όμως από πυρκαγιά ή από σεισμό και ξαναχτίστηκε το 1898, αρκετά μεγαλύτερο μάλιστα ώστε να καλύψει τον αυξημένο αριθμό των μαθητών. Με πόρους του Γ’ ΚΠΣ χρηματοδοτήθηκε η διαμόρφωση και η ανάδειξη της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, η οποία βρέθηκε το 1898 μετά από ανασκαφή.
Πρόσφατα, στις 18 Ιουλίου 2011 με απόφαση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γ. Μαχαιρίδη εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Κρήτης & Νήσων Αιγαίου 2007-2013 η αποκατάσταση του κτηρίου με τίτλο «Αποκατάσταση διατηρητέου νεοκλασικού σχολείου Μεσαιωνικής Πόλης Ρόδου και μετατροπή του σε Πολιτιστικό – Εκπαιδευτικό Κέντρο» με προϋπολογισμό 2 εκ. €. Το έργο ήδη ξενίνησε και φορέας υλοποίησης είναι η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων & Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου.
Με τη νέα αυτή χρηματοδότηση προβλέπεται η αρχιτεκτονική και στατική αποκατάσταση του κτιρίου και η διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου, προκειμένου να χρησιμοποιείται πλέον ως πολιτιστικό και εκπαιδευτικό κέντρο. Στόχος του έργου όπως αναφέρει το σχετικό δελτίο τύπου είναι «το ζωντάνεμα αυτού του σημαντικού μνημείου του 19ου αιώνα με τη διαμόρφωση αρχαιολογικού περιπάτου και την ανάδειξη ενός υποβαθμισμένου τμήματος μέσα στην καρδιά της Μεσαιωνικής πόλης, δίπλα στα σπουδαία μνημεία του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου, τα ερείπια του Αγίου Ιωάννη, το Σουλεϊμάν τζαμί και τη βυζαντινή οχύρωση του Κολλάκιου».
Το κτήριο αυτό, όπως και αυτό του Διεθνούς Κέντρου Συγγραφέων και Μεταφραστών, είναι καλά παραδείγματα αποκατάστασης κτηρίων. Ειδικά το δεύτερο είναι καλό παράδειγμα και επανάχρησης και φυσικά συντήρησης και διατήρησης αφού πλέον είναι ζωντανό κομμάτι της πόλης.

Παλιό Γηροκομείο - Το αίσχος σε κοινή θέα

Το παλιό γηροκομείο
Ένα ακόμα κτήριο στην καρδιά της πόλης που αφήνεται να ρημάξει ενώ υπάρχει η σχετική μελέτη στα συρτάρια του Δήμου Ρόδου. Εδώ ίσως οι ευθύνες να είναι της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου (ΚΕΔ) η οποία σύμφωνα με δημοσιεύματα αρνείται να το παραχωρήσει (βλ. πχ Γραφίδα, 27/03/2011 http://www.grafida.net/el/index.php?itemID=5&view=5&pageID=145) . Από την άλλη πλευρά ακόμα και ο καθαρισμός του αποτελεί πλέον είδηση (βλ. «Πρόοδος, 10/11/2011).
Το κτήριο κατασκευάστηκε το 1930 ως ξενώνας γερόντων και μέχρι το 1960 παρέμεινε Γηροκομείο . Να σημειώσουμε ότι το Νιοχώρι όπου βρίσκεται το κτήριο έχει χαρακτηρισθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Δημοσίων Έργων (νυν ΥΠΕΚΑ) ως διατηρητέος οικισμός. Περιέχει 149 διατηρητέα κτίσματα και ένα από αυτά είναι βέβαια το παλιό γηροκομείο. Οι κάτοικοι αλλά και επιχειρηματίες και φορείς της περιοχής έχουν πολλές φορές ζητήσει την αποκατάσταση του κτηρίου και μάλιστα έχουν γίνει και προσπάθειες επιχειρηματικής αξιοποίησής του.

Παλιό Γηροκομείο - Αυτή είναι η όψη του από την παραλιακή οδό


Το κτήριο λόγω της θέσης του είναι μια πραγματική δυσφήμηση για το νησί αφού όπως βλέπετε και από τις φωτογραφίες είναι σε κοινή θέα από αρκετά ξενοδοχεία του κέντρου της πόλης. Τώρα μάλιστα με την κατάργηση της ΚΕΔ και την ασάφεια και τη σύγχυση που λογικά θα επικρατήσει, τα πράγματα για το κτήριο θα είναι ίσως πιο δύσκολα. Η μελέτη όπως είπαμε βρίσκεται στα χέρια του Δήμου και δεν αφορά μόνο το κτήριο αλλά και τη διπλανή πλατεία.

Παλιό Γηροκομείο - Εσωτερικό, πλήρης εγκατάλειψη

Ιδιωτικά κτήρια

Ιδιωτική κατοικία στην πόλη της Ρόδου - Φανερά τα σημάδια της εγκατάλειψης


Υπάρχει μια σειρά κτηρίων που ανήκουν μεν σε ιδιώτες αλλά είναι χαρακτηρισμένα διατηρητέα. Το πρόβλημα βέβαια είναι ότι δεν πρόκειται να διατηρηθούν για πολύ καιρό αφού οι ιδιοκτήτες τους τα αφήνουν να ρημάζουν προφανώς για να καταρρεύσουν κάποια στιγμή. Οι πληροφορίες μας λένε μάλιστα ότι σε κάποιες περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες «βοηθάνε» αυτή τη διαδικασία κατάρρευσης με το να προκαλούν μικρές φθορές οι ίδιοι ώστε να επιτρέπουν τη βροχή να διαβρώνει τα κτήρια. Φυσικά εάν τα κτήρια αυτά ανήκαν σε ανθρώπους με λίγα οικονομικά μέσα ίσως να θεωρούσαμε ότι απλά δεν μπορούν να τα επισκευάσουν. ¨Όμως στις περισσότερες περιπτώσεις ανήκουν σε ευκατάστατους έως πολύ πλούσιους «συμπολίτες» μας οι οποίοι προφανώς απλά θέλουν να τα αφήσουν να καταρρεύσουν για να μπορέσουν να τα εκμεταλλευτούν με το σύγχρονο ελληνικό τρόπο.

Ιδιωτικό Διατηρητέο στο κέντρο της πόλης


Τι πρέπει να γίνει

Αριστερά: Διατηρητέο μετά από αποκατάσταση. Δεξιά: Διατηρητέο χωρίς αποκατάσταση - Εμφανής η διαφορά


Το είπαμε και την προηγούμενη φορά ότι τα κτήρια αυτά δεν είναι απλά όμορφα κτήρια που θα μας άρεσε να βλέπουμε γύρω μας. Είναι ανεκτίμητα στολίδια του νησιού μας και είναι αναντικατάστατα, κάθε φόρα που χάνεται κάποιο, χάνεται για πάντα. Όμως πάνω απ’ όλα είναι κομμάτι της ταυτότητας αυτού του ξεχωριστού τόπου, κομμάτι του πολιτισμού και της ιστορίας μας. Εκτός εάν δε θέλουμε να έχουμε ταυτότητα, πολιτισμό και ιστορία.

Ιδιωτική κατοικημένη κατοικία


Ο ενιαίος πλέον Δήμος Ρόδου, πρέπει να αρχίσει να ασχολείται πολύ σοβαρά με αυτά τα θέματα. Μια πρόταση θα ήταν η εξής:
Να δημιουργηθεί μια ομάδα επιστημόνων στο Δήμο που θα ασχολείται αποκλειστικά με τη διάσωση αυτών των κτηρίων σε συνεργασία με την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων & Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου του Υπουργείου Πολιτισμού αλλά και την ομάδα των επιστημόνων που ήδη ασχολείται με την καταγραφή των κτηρίων. Η ομάδα αυτή δεν πρέπει να αποτελείται απλά από τεχνικούς αλλά και από άλλες ειδικότητες, πχ οικονομολόγους και ειδικούς στα ευρωπαϊκά προγράμματα, ώστε να βρεθούν οι τρόποι για να χρηματοδοτηθεί η αποκατάσταση αυτών των κτηρίων, αλλά και η απόδοσή τους σε νέα χρήση.

Κέντρο Μεταφραστών και Συγγραφέων, ένα καλό παράδειγμα αποκατάστασης και επανάχρησης


Μια τέτοια ομάδα θα έπρεπε να
1. Καταγράψει τα κτήρια επακριβώς μαζί με το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς.
2. Να συγκεντρώσει τις μελέτες που ήδη υπάρχουν για αυτά.
3. Καταγράψει επίσης τις ανάγκες που έχει η κοινωνία για στέγαση δομών και υπηρεσιών ώστε να μπορούμε να ταιριάξουμε αυτά τα δύο.
4. Να προτείνει οικονομικά εργαλεία για την αποκατάστασή τους και να ωριμάσει τις απαραίτητες μελέτες.
5. Να προτείνει τρόπους επανάχρησης με βάση τις ανάγκες που έχει καταγράψει.

Η σκεπή της Οικίας Ακάβι - Επισκευάστηκε μαζί με το "Κέντρο Μεταφραστών και Συγγραφέων"

Ευχαριστούμε για τη βοήθεια τους
• Το Γιώργο Καρυδάκη
• Την Κατερίνα Κακακιού
• Την Μαρία Παπαδοπούλου

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Advertisements

About oikologicarodiaka

We deal mainly with environmental issues and anything that might concern sustainable development. You can contact us at oikologica.rodiaka@gmail.com
This entry was posted in Βιώσιμες Πόλεις & Οικισμοί. Bookmark the permalink.

2 Responses to Κτήρια Φαντάσματα – Μέρος 2

  1. Ο/Η lila valiatza λέει:

    Μπορείτε να μου στείλετε την προηγούμενη δημοσίευσή σας – wp.me/p1g3vz-Gl – πάνω στα κτήρια φαντάσματα, καθώς δεν μπορώ να συνδεθώ στην ιστιοσελίδα;
    Ευχαριστώ

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s