Δίκτυα Μεσαιωνικής Πόλης: Ένα έργο που πρέπει να συνεχιστεί


Συνεχίζουμε σήμερα με το δεύτερο μέρος του αφιερώματος που κάνουμε στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου. Στο πρώτο μέρος είχαμε αναφερθεί στην αδήριτη ανάγκη να προχωρήσει ο πολεοδομικός σχεδιασμός με την ολοκλήρωση της πολεοδομικής μελέτης η οποία τις επόμενες μέρες θα παραδοθεί για δημόσια διαβούλευση. Σήμερα θα μιλήσουμε για την ανάγκη συνέχισης και ολοκλήρωσης του έργου των υπόγειων δικτύων μέσα στην πόλη, ένα εγχείρημα που ξεκίνησε πριν από 18 περίπου χρόνια.

Η σημερινή Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου, που καθορίζεται σαφώς από τις οχυρώσεις που την περιβάλλουν, καταλαμβάνει μια έκταση 370 περίπου στρεμμάτων και αποτελεί ένα σημαντικότατο ιστορικό σύνολο. Αυτό που πρέπει όμως να διαφυλάξουμε είναι να συνεχίσει να είναι μια ζωντανή πόλη με μόνιμους κατοίκους και βέβαια τις ανάλογες δραστηριότητες. Σήμερα η πόλη αυτή φιλοξενεί εκατοντάδες τουριστικές κυρίως επιχειρήσεις και δέχεται εκατομμύρια επισκέπτες-χρήστες με τεράστιες πιέσεις λόγω της τουριστικής «ανάπτυξης» αλλά και της έλλειψης επαρκούς φροντίδας, πράγμα που οδηγεί πολλούς από τους μόνιμους κατοίκους να την εγκαταλείπουν.

Η ανάγκη για υποδομές

Χάρτης που δείχνει ποιες περιοχές έχουν καλυφθεί από δίκτυα, σε ποια φάση και ποιες όχι- Πηγή ΔΕΥΑΡ

Εάν λοιπόν θέλουμε η πόλη να συνεχίσει να υπάρχει ως οικιστικό αλλά και ιστορικό και τουριστικό σύνολο, θα πρέπει σαφώς να βελτιώσουμε τις υποδομές της. Με την ευκαιρία της ανάδειξης και πάλι του θέματος της υπογραφής νέας προγραμματικής σύμβασης για την ολοκλήρωση των δικτύων και υποδομών μέσα στην Μεσαιωνική Πόλη, θα αναφερθούμε στην ανάγκη συνέχισης και ολοκλήρωσης του έργου αυτού.

Μιλώντας για υποδομές εννοούμε όλα τα δίκτυα κοινής ωφέλειας και πιο συγκεκριμένα:
Α. το Δίκτυο Αποχέτευσης Ακαθάρτων,
Β. το Δίκτυο Αποχέτευσης των Ομβρίων Υδάτων,
Γ. το Δίκτυο Ύδρευσης Δίκτυο Πυρόσβεσης,
Δ. το δίκτυο της Δ.Ε.Η., του Δημοτικού Φωτισμού και του Ο.Τ.Ε.

Όχι μικρότερης σημασίας είναι το αισθητικό πρόβλημα που δημιουργούν στον μοναδικό αυτό οικισμό οι επιτοίχιες καλωδιώσεις καθώς και το «δάσος» από τις κεραίες των τηλεοράσεων.

Εργασίες στην Πλατεία Ιπποκράτους

Η έλλειψη αυτών των υποδομών οδήγησε σε μια διαδικασία συσκέψεων με όλους του αρμόδιους φορείς που κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι είναι ανάγκη να υπάρξει κοινή συντονισμένη και οριστική αντιμετώπιση των δικτύων της Μεσαιωνικής Πόλης. Προς αυτή την κατεύθυνση υπογράφηκε στις 30-12-91 από το Υπουργείο Πολιτισμού, το Δήμο Ρόδου , την Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Ρόδου (Δ.Ε.Υ.Α.Ρ.) και την Δημόσια Επιχείρηση Πολεοδομίας και Στέγασης (Δ.Ε.ΠΟ.Σ.) Προγραμματική Σύμβαση με σκοπό την αντιμετώπιση όλων των υπογείων δικτύων για το σύνολο της Μεσαιωνικής Πόλης και κάθε δρόμο χωριστά.

Ο Μ. Δρόσος υπεύθυνος γραφείου σχεδιασμού και ανάπτυξης της ΔΕΥΑΡ εξηγεί στο συνεργάτη της στήλης Δ. Γρηγοριάδη την εξέλιξη του έργου.

Οι ιδιαιτερότητες της Μεσαιωνικής Πόλης
Η Μεσαιωνική έχει πολλές ιδιαιτερότητες:
-Είναι παραδοσιακός οικισμός με παλαιά κτίσματα και πολύ στενούς δρόμους

-Περιβάλλεται από τείχη με ορισμένες μόνο εξόδους που υπαγορεύουν ως ένα βαθμό και την κατάληξη των δικτύων στους αποδέκτες.

-Μεγάλο μέρος του οικισμού έχει κτισθεί επάνω στα ερείπια της Αρχαίας Ρόδου και κατά συνέπεια υπάρχει πρόβλημα ποιότητας του εδάφους και των θεμελιώσεων των κτιρίων.

-Έχει έντονη τουριστική κίνηση για μεγάλο διάστημα του χρόνου, γεγονός που πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στον προγραμματισμό των εργασιών.

-Οι πολλοί στερνοί δρόμοι δεν επιτρέπουν τη χρήση μεγάλων μηχανημάτων. Για το λόγω αυτό όλες οι εργασίες ( εκσκαφές μεταφορές υλικών , αντιστηρίξεις κλπ) γίνονται με μεγάλη δυσχέρεια

-Υπάρχουν δίκτυα σε λειτουργία που δεν μπορούν να καταργηθούν και πρέπει να λειτουργούν συγχρόνως με την κατασκευή του έργου

Το έργο αρχίζει

Η Θαλασσινή Πύλη διαμορφώθηκε διαφορετικά μετά τα στοιχεία που προέκυψαν από την αρχαιολογική ανασκαφή με την ευκαιρία της κατασκευής των υπογείων δικτύων

Στις 30 Ιουνίου 1994 υπογράφηκε νέα προγραμματική σύμβαση για την ‘’ Κατασκευή των Υπογείων Δικτύων της Μεσαιωνικής Πόλης Ρόδου‘’ μεταξύ Υπουργείου Αιγαίου – Υπουργείου Πολιτισμού – Δήμο Ρόδου – Δ.Ε.Υ.Α.Ρ., ως κύριοι του έργου και της Δ.Ε.ΠΟ.Σ. ως φορέα υλοποίησης . Η Σύμβαση χώριζε το έργο σε δύο ( 2 ) Φάσης Α΄ & Β΄ ,προέβλεπε δε ότι η διάρκεια της σύμβασης για το σύνολο του έργου ήταν έξι ( 6 ) χρόνια 1994- 1999 με προϋπολογισμό 3,5 δις δραχμές (10.271.460 Ευρώ ) με τιμές 1994.
Αντικείμενο της σύμβασης είναι η υλοποίηση του προγράμματος των Υπογείων Δικτύων της Μεσαιωνικής Πόλης κατά τρόπο που να επιλύονται οριστικά τα χρόνια προβλήματα που προέρχονται από την έλλειψη η την ανεπάρκεια των υφισταμένων δικτύων , προς όφελος των κατοίκων και των χρηστών της .
Ειδικότερα το πρωτοποριακό αυτό πρόγραμμα περιλάμβανε :
1) Την οργάνωση του έργου

2 ) Την κατασκευή του έργου που
περιλάμβανε την κατασκευή όλων των Δικτύων ( Ακαθάρτων – Ομβρίων, Ύδρευσης – Πυρόσβεσης, Δημοτικού Φωτισμού, Δ.Ε.Η., Ο.Τ.Ε., Ε.Ρ.Τ. και καλωδιακής τηλεόρασης) καθώς και την κατασκευή των παροχών σύνδεσης των οικημάτων με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας. Επίσης περιλάμβανε την κατασκευή της τελικής διαμόρφωσης των οδοστρωμάτων, των δρόμων και των πλατειών.
3 ) Την Διοίκηση – Επίβλεψη και Συντονισμό της Κατασκευής
Μετά την υλοποίηση του Α΄ Σταδίου της Α΄ Φάσης ,Μάρτιος 1995 , έχοντας υπόψη τα πραγματικά τεχνοοικονομικά στοιχεία του έργου, έγιναν τρεις τροποποιήσεις της Αρχικής Προγραμματικής Σύμβασης (1995, 1996 και 1999).

Απολογισμός του έργου
Α’ Φάση

Η κατασκευή των υπογείων δικτύων έδωσε τη δυνατότητα σε εξειδικευμένα συνεργεία να αποκαταστήσουν το πλατείες και δρόμους στην παλιά τους μορφή και αίγλη

Στην Α΄ Φάση του έργου κατασκευάσθηκαν Δίκτυα Κοινής Ωφέλειας και έγιναν αποκαταστάσεις οδοστρωμάτων σε 36 οδούς και 6 πλατείες συνολικού μήκους 5.683 μέτρα και 33.750 τ.μ. (42,25% της όλης έκτασης). Με την ολοκλήρωση όλων των δικτύων για να διατηρηθεί το ύφος του μνημειακού χώρου έγινε αποκατάσταση των οδοστρωμάτων με κυρίαρχο υλικό το βότσαλο και την πλάκα Λάρδου. Οι δρόμοι και οι πλατείες που αποκαταστάθηκαν μετά την ολοκλήρωση των δικτύων είναι μήκους 5.683 μέτρα και επιφανείας 33.750 τ.μ.
Η Α΄ Φάση είχε συνολική διάρκεια κατασκευής 66 μήνες με χρόνο έναρξης 30 Ιουνίου 1994 και λήξη 30 Σεπτεμβρίου 2001. Το συνολικό απολογιστικό κόστος κατασκευής της Α΄ Φάσης μετά την ολοκλήρωση του ανήλθε στο ποσό των 2.667.653.027 Δρχ ( 7.834.639,30 Ευρώ ).

Αρχαιολογικές Ανασκαφές στην Α’ Φάση

Οι ανασκαφές της Α΄ Φάσης του έργου που άρχισαν το 1994 και συνεχίσθηκαν μέχρι και το 2001, πρόσθεσαν στην αρχαιολογική επιστήμη νέα στοιχεία για τη δραστηριότητα στη μεσαιωνική πόλη της Ρόδου σε παρελθούσες εποχές, που αφορούν κυρίως τη διαχρονική εξέλιξη του πολεοδομικού ιστού της πόλης, την εμπορική-οικονομική δραστηριότητα, την κοινωνική δυναμική και την ιστορική τεκμηρίωση.
Η ευκαιρία για αρχαιολογική έρευνα υπήρξε μοναδική, αφού δόθηκε η δυνατότητα να ανασκαφούν σημεία στα οποία η έρευνα δύσκολα θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ή να μην διεξαχθεί καθόλου. Οι ανασκαφές που κάθε φορά προέκυπταν είχαν σωστικό χαρακτήρα και κάλυπταν αρχαιολογικά ένα ευρύ ιστορικό φάσμα εκτεινομένου από την αρχαία έως και την σύγχρονη εποχή.
Σε ελάχιστες περιπτώσεις οι αποκαλυφθείσες αρχαιότητες ανάλογα με το πρόσφορο της τοποθεσίας όπου βρέθηκαν παρέμειναν ορατές, αποκαταστάθηκαν και αναδείχθηκαν ενώ οι περισσότερες, ανάλογα με τη σπουδαιότητα τους διατηρήθηκαν επιμελημένα σε κατάχωση ή μετά την ολοκλήρωση της έρευνας (αποκάλυψη, καθαρισμό, φωτογράφηση) αφαιρέθηκαν σε επίμαχα σημεία προκειμένου να τοποθετηθούν οι αγωγοί των υπογείων δικτύων.
Τα κινητά ευρήματα αφορούν κυρίως ακέραια αγγεία, όστρακα αγγείων και διαφόρων πήλινων αντικειμένων διαφόρων εποχών (χρηστικά, διακοσμητικά, ταφικού προορισμού κ.α), μικροαντικείμενα, νομίσματα, επιγραφές, αρχιτεκτονικά μέλη, σκωρίες, κονιάματα, ανθρωπολογικό υλικό, ζωϊκά οστά. Μια δεύτερη κατηγορία αφορά κυρίως κατασκευές οχυρωματικού χαρακτήρα (τείχη, προτειχίσματα, πύλες), θεμελιώσεις ή δάπεδα οικιών, θεμελιώσεις κατασκευών δημοσίου χαρακτήρα (ναοί, λουτρά, αποθηκευτικοί χώροι), τάφους έργα κοινής ωφέλειας (αποχετευτικοί αγωγοί πηγάδια).
Μια πρώτη επίσημη παρουσίαση του αρχαιολογικού έργου που παράχθηκε κατά την διάρκεια των ανασκαφών της φάσης αυτής, με τίτλο «Η συμβολή του έργου των υπογείων δικτύων στην αρχαιολογική έρευνα της μεσαιωνικής πόλης της Ρόδου: μια πρώτη προσέγγιση», έγινε στο σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο από τις 14 έως τις 18 Νοεμβρίου του 2001 με θέμα συνεδρίου «15 χρόνια αναστυλώσεων στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου»
Β’ Φάση

Η Β΄ Φάση του έργου επιφανείας 42.512 τ.μ χωρίσθηκε σε τρία αυτοτελή Στάδια Ολοκληρώθηκε τμήμα του Α΄ Σταδίου επιφανείας 10.221 μ2 (ποσοστό 13,40% του έργου), σε 38 μήνες έως δηλαδή και τον Οκτώβριο του 2004 οπότε και οι εργασίες διακόπηκαν λόγω διοικητικών προβλημάτων. Είχαμε νέα έναρξη εργασιών το Νοέμβριο 2004 που διήρκεσε έως τον Ιούλιο του 2007 (33 μήνες) οπότε και οι εργασίες διακόπηκαν πάλι λόγω διοικητικών προβλημάτων της ΔΕΠΟΣ Α.Ε

Συνολικό φυσικό και οικονομικό αντικείμενο που εκτελέστηκε

Άριστη αξιοποίηση της πλάκας Λάρδου, ενός ντόπιου και φυσικού υλικού.

Η συνολική έκταση που καλύφθηκε λοιπόν είναι 43.971 τ.μ ή ποσοστό 57,65 % της συνολικής έκτασης των 76.262 τ.μ Μεσαιωνικής Πόλης που πρέπει να καλυφθεί. Το ανεκτέλεστο κομμάτι είναι 32.291 τ.μ ή ποσοστό 42,35%. Συνολικά υλοποιήθηκαν:
1. ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ : 7.265 μέτρα
2. ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΟΜΒΡΙΩΝ : 3.509 μέτρα
3. ΔΙΚΤΥΟ ΥΔΡΕΥΣΗΣ – ΠΥΡΟΣΒΕΣΗΣ : 6.929 μέτρα
4. ΔΙΚΤΥΟ ΣΩΛΗΝΩΣΕΩΝ Ο.Τ.Ε. – Ε.Ρ.Τ. : 32.173 μέτρα
5. ΔΙΚΤΥΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ: 11.088 μέτρα
6. ΜΗΛΟΣ ΟΔΩΝ: 7.403 μέτρα
7. ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΜΕ ΠΛΑΚΕΣ: 25.576 τ.μ
8. ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΜΕ ΒΟΤΣΑΛΑ: 16.835 τ.μ

9. ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΜΕ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ – ΑΣΦΑΛΤΟ – ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ – ΦΡΕΑΤΙΑ: 1.560 τ.μ

Το συνολικό ποσό που διατέθηκε και για τις δύο φάσεις ήταν € 10.690.038, 86

Πλατεία Εβραίων Μαρτύρων - Οι υποδομές βοήθησαν στην ανάπτυξή της για να μπορεί σήμερα να κακοποιείται

Η ανάγκη ολοκλήρωσης

Έργα στη θαλασσινή πύλη

Είναι φανερό ότι το έργο αυτό δεν πρέπει να μείνει ημιτελές αλλά να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί ώστε η Μεσαιωνική Πόλη να αποκτήσει τις υποδομές που χρειάζεται για να συνεχίσει να είναι ένα ζωντανό κύτταρο αυτού του νησιού και όχι απλά ένας χώρος διασκέδασης. Σύμφωνα με τη γνώμη ανθρώπων που γνωρίζουν το έργο αυτό θα μπορούσε να εκτελεστεί τμηματικά, ανάλογα με τα χρήματα που μπορούν να διατεθούν κάθε φορά.
Στο επόμενο μέρος του αφιερώματός μας θα αναφερθούμε στα καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Μεσαιωνική Πόλη ώστε να έχουμε το τρίπτυχο που μπορεί να κάνει την πόλη βιώσιμη. Δηλαδή ο πολεοδομικός σχεδιασμός μαζί με τις υποδομές και την αντιμετώπιση των καθημερινών προβλημάτων θα μπορούσαν να δώσουν μια νέα πνοή στο μοναδικό αυτό σύνολο.

Ευχαριστούμε τον κ. Μιχάλη Δρόσο, Μηχανολόγο – Μηχανικό Τ.Ε και Υπεύθυνο Γραφείου Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της ΔΕΥΑΡ για την πολύτιμή του βοήθεια και τα στοιχεία που μας παραχώρησε.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Advertisements

About oikologicarodiaka

We deal mainly with environmental issues and anything that might concern sustainable development. You can contact us at oikologica.rodiaka@gmail.com
This entry was posted in Βιώσιμες Πόλεις & Οικισμοί. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s