Πρωτογενής Τομέας: Αλλαγή φρουράς


Ο Σ. Παμπάκας παρέδωσε στον Α. Χατζηιωάννου και πολλά πρέπει ακόμα να γίνουν για τον πρωτογενή τομέα στο νησί μας.

Σωτήρης Παμπάκας

Πριν από μερικές μέρες έγινε η αντικατάσταση του Σωτήρη Παμπάκα από τον Αντώνη Χατζηιωάννου στη θέση του αντιπεριφερειάρχη αρμόδιου για τον πρωτογενή τομέα. Με την ευκαιρία της αλλαγής αυτής, τα Οικολογικά Ροδιακά μίλησαν και με τους δύο αλλά και με υπηρεσιακούς παράγοντες για τα δύο σχεδόν χρόνια που πέρασαν αλλά και για το μέλλον του πρωτογενή τομέα στο νησί μας, στα Δωδεκάνησα αλλά και στο Ν. Αιγαίο γενικότερα.

Αντώνης Χατζηιωάννου

Το εργαστήριο μελιού

Δείγματα μελιού για ανάλυση

Μια δομή στην οποία εστιάστηκαν όλοι είναι το εργαστήριο μελιού που λειτουργεί πλέον στο χώρο του φυτοπαθολογικού εργαστηρίου το οποίο βρίσκεται στο φυτώριο της Περιφέρειας στην περιοχή Ρένης Κοσκινού και παρέμενε ανενεργό για πολλά χρόνια ενώ έχει δαπανηθεί ένα μεγάλο ποσό για να κατασκευαστεί. Το εργαστήριο μελιού, σύμφωνα με τους υπεύθυνους, είναι μια μεγάλη και σοβαρή προσπάθεια προς την κατεύθυνση της ταυτοποίησης και προώθησης του μελιού σε όλο το Ν. Αιγαίο.

Δύο από τις τρεις επιστήμονες που επιμελούνται την ταυτοποίηση μελιού και τον εδαφολογικό έλεγχο στο Ν. Αιγαίο.

Το εργαστήριο διεξάγει 7 ελέγχους, 6 για τις φυσικοχημικές ιδιότητες του μελιού και μία γυρεοσκοπική η οποία μπορεί να προσδιορίσει τη βοτανική προέλευση του μελιού, δηλαδή το φυτό ή τα φυτά προέλευσης όπως θυμάρι, πεύκο κλπ, αλλά και τη γεωγραφική του προέλευση. Λειτουργεί εδώ και πάνω από ένα χρόνο και οι τρεις επιστήμονες, δύο χημικοί και ένας γεωπόνος, έχουν κάνει περίπου 165 αναλύσεις. Οι περισσότερες είναι από τη Ρόδο, τη Σύρο και την Τήνο αλλά υπάρχουν και για τα υπόλοιπα νησιά. Συνεργάζεται δε με Ινστιτούτο Μελιού στα Χανιά αλλά και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Η συνολική παραγωγή μελιού στο Ν. Αιγαίο είναι περίπου 1.000 τόνοι, 500 από τα Δωδεκάνησα και 500 από τις Κυκλάδες που όμως έχουν διπλάσιο αριθμό κυψελών. Όλο το μέλι των Κυκλάδων διατίθεται ενώ στα Δωδεκάνησα παρόλο που υπάρχουν περισσότεροι δυνητικοί καταναλωτές υπάρχει αδιάθετο απόθεμα 100 τόνων ετησίως, σύμφωνα με τους υπευθύνους, που σημαίνει ότι καταναλώνουμε και πολύ μέλι εισαγωγής. Υπάρχει γενικά καλής ποιότητας θυμαρίσιο μέλι αφού για παράδειγμα στη Ρόδο ανιχνεύονται 35%-40% γυρεόκοκκοι θυμαριού ενώ σε νησιά όπως η Κάσος το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει και το 100%. Το όριο για να χαρακτηριστεί ένα μέλι θυμαρίσιο είναι το 18%.

Είναι μια καλή προσπάθεια που μπορεί να οδηγήσει σε πιστοποίηση του μελιού στο Ν. Αιγαίο ακόμα και ανά νησί αφού έχει διαπιστωθεί ότι σε πολλά νησιά το μέλι έχει τα δικά του ξεχωριστά χαρακτηριστικά. Βέβαια πολλά μπορούν να γίνουν ακόμα και τα σημαντικότερα είναι η δημιουργία συσκευαστηρίου αλλά και η πιστοποίηση του ίδιου του εργαστηρίου ώστε να μπορεί να πιστοποιεί με τη σειρά του το μέλι στο Ν. Αιγαίο και να βοηθήσει στη παραγωγή ποιοτικού και ίσως και βιολογικού μελιού στην περιοχή μας. Βέβαια θα πρέπει το εργαστήριο να προχωρήσει και σε ελέγχους για υπολλειματικότητα φαρμάκων ώστε να διασφαλίζεται πλήρως η υγεία των καταναλωτών.

Εδαφολογικοί έλεγχοι

Το κτήριο του Εδαφολογικού Εργαστηρίου

Μια σειρά άλλων ελέγχων που διεξάγονται με ευθύνη της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής είναι οι εδαφολογικοί έλεγχοι που αφορούν τη φυσική και χημική σύσταση του εδάφους. Μέχρι στιγμής για το 2012 έχουν γίνει περίπου 25 τέτοιοι έλεγχοι που κοστίζουν €32 ο καθένας, τιμή σαφώς χαμηλότερη από τα ιδιωτικά εργαστήρια.

Είναι θετικό ότι οι περισσότεροι έλεγχοι έγιναν για νέους αγρότες όμως ίσως λόγω ελλιπούς ενημέρωσης το ενδιαφέρον είναι μικρό και η λειτουργία του εργαστηρίου δεν είναι ακόμα ολοκληρωμένη. Αυτό γιατί τα αποτελέσματα των εδαφολογικών αναλύσεων θα έπρεπε σε κάθε περίπτωση να συνοδεύονται από καθοδήγηση από εξειδικευμένο γεωπόνο ώστε να μπορούν οι παραγωγοί να καθοδηγούνται στο είδος των καλλιεργειών που προκρίνονται αλλά και στη φροντίδα που απαιτείται για το έδαφος και τις καλλιέργειες. Να σημειώσουμε ότι παρόμοια εκπαίδευση είχε γίνει πριν από μερικά χρόνια όμως ο γεωπόνος που εκπαιδεύτηκε έχει τώρα συνταξιοδοτηθεί.

Χώρος συγκέντρωσης γεωργικών πλαστικών για ανακύκλωση. Μια υποδομή που δυστυχώς την έχουμε αφήσει στην τύχη της.

Επομένως από τη μια η Περιφέρεια θα πρέπει να προσπαθήσει να προσελκύσει περισσότερους παραγωγούς και από την άλλη να εκπαιδεύσει τουλάχιστον ένα γεωπόνο στη καθοδήγηση των αγροτών με βάση τα αποτελέσματα των εδαφολογικών αναλύσεων. Με βάση βέβαια τις αρμοδιότητες που έχουν ήδη αναλάβει οι Δήμοι αλλά και αυτές που θα αναλάβουν από το επόμενο έτος, το έργο αυτό θα μπορούσε να το επιτελεί και ο Δήμος Ρόδου και μάλιστα ίσως καλύτερα αφού θα μπορεί να το κάνει επί τόπου στην κάθε Κοινότητα ξεχωριστά.

Έλεγχοι στο νερό άρδευσης

Στον ίδιο χώρο γίνονται επίσης και έλεγχοι στο νερό άρδευσης που κοστίζουν €25 ο καθένας. Οι έλεγχοι αφορούν την αγωγιμότητα και το Ph του νερού και προαιρετικά μπορεί να γίνει και χημικός έλεγχος. Έλεγχοι για πόσιμο νερό δε γίνονται όμως για τις καλλιέργειες και ειδικά τις υδροπονικές, είναι ένας σημαντικός έλεγχος στον οποίο πρέπει να προχωρούν όλοι οι παραγωγοί.

Έλεγχοι σε κηπευτικά-Σωστοί αλλά λίγοι

Λαϊκή Αγ. Δημητρίου, ελάχιστοι έλεγχοι για το τι τελικά καταναλώνουμε

Η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής προχωρά και σε ελέγχους στα κηπευτικά σύμφωνα με τον προγραμματισμό του Υπουργείου ο οποίος όμως είναι περιορισμένος και δειγματοληπτικός. Από φυτοϋγειονομικούς ελεγκτές λαμβάνονται δείγματα από τη λαϊκή, τα καταστήματα αλλά και τους χονδρεμπόρους τα οποία εξετάζονται για την υπολλειματικότητά τους σε φυτοφάρμακα.

Η διαχείριση των πλαστικών των θερμοκηπίων και των άλλων αποβλήτων είναι απαραίτητη για μια ολοκληρωμένη γεωργική διαχείριση

Σύμφωνα με τα στοιχεία, έχουν σε διάφορες περιπτώσεις σημειωθεί υπερβάσεις σε διάφορα προϊόντα όπως εσπεριδοειδή και αμπελόφυλλα αλλά και έχει διαπιστωθεί η χρήση απαγορευμένων για πώληση φαρμάκων. Στους παραβάτες επιβάλλονται διοικητικές ποινές, κυρίως χρηματικά πρόστιμα, όμως παράλληλα παραπέμπονται και στη δικαιοσύνη. Έλεγχοι γίνονται και στις πατάτες για να διαπιστωθεί η προέλευσή τους και όπως πληροφορηθήκαμε φέτος δεν υπήρξαν παραποιήσεις.

Απαραίτητοι οι έλεγχοι των αγροτικών προϊόντων και η διασφάλιση της ασφάλειας τους

Ως στήλη, τα Οικολογικά Ροδιακά έχουμε πολλές φορές επισημάνει βέβαια την πλημμελή λειτουργία του όλου συστήματος και έχουμε επιμείνει στην καλύτερη προστασία της υγείας των καταναλωτών με βάση δύο βασικές παραμέτρους. Η πρώτη αφορά τους παραγωγούς που βάζουν σε κίνδυνο την υγεία των καταναλωτών και των οποίων τα ονόματα δε δημοσιοποιούνται ώστε να μάθουμε ποιοι και τι ποινές τους έχουν επιβληθεί.

Η δεύτερη αφορά τον αριθμό των ελέγχων αλλά και την ταχύτητα διενέργειάς τους. Από τη μια ο αριθμός είναι μικρός αφού κάθε χρόνο δε λαμβάνονται περισσότερα από 30 δείγματα για όλη τη Δωδεκάνησο, αριθμός πολύ μικρός σε σχέση με τους παραγωγούς που υπερβαίνουν τους 300. Από την άλλη η διαδικασία αποστολής των δειγμάτων σε εργαστήρια εκτός Ρόδου, όπως το Μπενάκειο, σημαίνει ότι μπορεί να καταναλωθεί μια παρτίδα επικίνδυνων προϊόντων που εκ των υστέρων να αποδειχθεί ακατάλληλη.

Μηχανήματα του εδαφολογικού που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τον πλήρη έλεγχο πολλών προϊόντων στο Ν. Αιγαίο

Η λύση βέβαια βρίσκεται στη δημοσιοποίηση κυρίως μέσω διαδικτύου των ασυνείδητων που παίζουν με την υγεία μας, η απαγόρευση παραγωγής σε περιπτώσεις μεγάλων ή επαναλαμβανόμενων περιπτώσεων ακατάλληλων προϊόντων και φυσικά η λειτουργία του φυτοπαθολογικού εργαστηρίου για τον τοπικό και γρήγορο έλεγχο. Ρόλο θα μπορούσε να παίξει εδώ και το Ινστιτούτο Καταναλωτή που δυστυχώς στη Ρόδο είναι πρακτικά ανύπαρκτο, αφού δε διαθέτει ούτε καν τηλέφωνο.

Έλεγχοι στο λάδι

Παρόλο που το νησί μας παράγει μεγάλες ποσότητες λαδιού οι συνολικοί υποχρεωτικοί έλεγχοι υπολλειματικότητας από φυτοφάρμακα σε ελαιοτριβεία είναι μόνο τρεις ετησίως για το Νομό Δωδεκανήσου που επαναλαμβάνονται άλλη μια φορά στα ίδια σημεία. Καταλαβαίνει βέβαια κανείς πόσο μικρό είναι το ποσοστό και πόσο μικρή η προστασία του καταναλωτή. Ενδεικτικό βέβαια είναι και το γεγονός ότι και πάλι το Υπουργείο καθορίζει την όλη διαδικασία και τον αριθμό των ελέγχων.

Η φετινή περίοδος ελαιουργίας

Για τη Ρόδο φέτος ο τελευταίος ψεκασμός δακοκτονίας έγινε στις 29 Οκτωβρίου, περίοδος που από γεωπόνους και παραγωγούς θεωρείται ακατάλληλη και πολύ καθυστερημένη. Η περίοδος ελαιουργίας λοιπόν θα ξεκινήσει στις 15 Νοεμβρίου και μέχρι τότε απαγορεύεται η συγκομιδή ελαιοκάρπου και η λειτουργία ελαιοτριβείων. Βέβαια με μια βόλτα στη λαϊκή θα διαπιστώσετε ότι διατίθενται προς πώληση βρώσιμες φρέσκες ελιές τις οποίες κανείς δεν ελέγχει.
Είναι στα θετικά του πρώην αντιπεριφερειάρχη ότι πέρσι επειδή ζήτησε σχετικές βεβαιώσεις από τα ελαιοτριβεία ότι έχουν συμφωνία για τη διάθεση του ελαιοπυρήνα, είχαμε λίγα κρούσματα ανεξέλεγκτης απόρριψης αφού ο περισσότερος διατέθηκε στη μονάδα επεξεργασίας που υπάρχει στο νησί μας. Ελπίζουμε φέτος να έχουμε ανάλογη ή και μεγαλύτερη επιτυχία αφού πραγματικά είναι απαράδεκτο να μη δίνεται για σωστή επεξεργασία και παραγωγή υποπροϊόντων, όπως πυρηνέλαιο και πυρηνόξυλο, ο ελαιοπυρήνας αλλά να καταλήγει σε ρέματα και χωράφια. Προσοχή χρειάζεται επίσης φέτος να μη διατεθεί πυρήνας χωρίς επεξεργασία για λέβητες με πυρηνόξυλο αφού κάτι τέτοιο είναι επικίνδυνο.

Η καινούργια μονάδα επεξεργασίας κατσίγαρου στις Καλυθιές δίνει λύση στο μεγάλο πρόβλημα. Θα την αξιοποιήσουμε;

Παραμένει βέβαια το πρόβλημα του κατσίγαρου (υγρά απόβλητα και απόνερα) το οποίο θα μπορούσε εν μέρει να λυθεί με τη διάθεσή του στη μονάδα κομποστοποίησης που υπάρχει στις Καλυθιές η οποία παραλαμβάνει και πυρήνα αλλά και κλαδέματα από τα ελαιόδεντρα και τα μετατρέπει σε εδαφοβελτιωτικό και καθαριστικά. Μια τέτοια πρωτοβουλία ζητήσαμε να αναληφθεί από την Περιφέρεια ώστε να περιοριστεί η επικίνδυνη απόρριψη των υγρών αποβλήτων και η μόλυνση του εδάφους και τους υδροφόρου ορίζοντα.

Βιολογική Γεωργία: Δειλά βήματα

Βιολογική Καλλιέργεια στην Κρήτη

Δειλά δειλά αρχίσει να φαίνεται ότι υπάρχει ενδιαφέρον και για τη βιολογική γεωργία στο Νομό μας. Έχουν ήδη κατατεθεί 32 αιτήσεις στο σχετικό πρόγραμμα και ένα μεγάλο ποσοστό από αυτές τηρούν τις προδιαγραφές και θα ενταχθούν σε αυτό. Είναι αξιοσημείωτο ότι υπάρχει ενδιαφέρον και από μικρότερα νησιά όπως η Πάτμος, οι Λειψοί και η Κάρπαθος.

Συμπέρασμα

Έχει πολλές φορές τονιστεί η σημασία του πρωτογενή τομέα για τον τόπο μας και η σύνδεσή του με τον τουρισμό. Επίσης η σπουδαιότητα ανάδειξης και διάθεσης τοπικών, ποιοτικών προϊόντων και η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας μέσα από αυτή. Είναι κάτι που γίνεται αντιληπτό ολοένα και περισσότερο και έρχεται να αμφισβητήσει τη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού και να αναστρέψει την εγκατάλειψη της γεωργικής γης και την παράδοσή της στη στρεβλή τουριστική ανάπτυξη αλλά και να δώσει διέξοδο σε πολλούς νέους ανθρώπους που θέλουν να ασχοληθούν με τη γη.

Από την άλλη πλευρά αυτό πρέπει να συνδυαστεί με τη διαφύλαξη και αειφορική διαχείριση του περιβάλλοντος, την προστασία των καταναλωτών και την ανάδειξη και προώθηση τοπικών, ποιοτικών προϊόντων σε αυτούς. Στην προσπάθεια αυτή η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου και η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής πρέπει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο. Αναγνωρίζοντας λοιπόν ότι μέσα από προβλήματα και αδυναμίες έγιναν αρκετά πράγματα τα πρώτα δύο χρόνια λειτουργίας της, αυτό που προέχει είναι να συνεχιστούν οι θετικές προσπάθειες και να προχωρήσουμε πιο δυναμικά για το επόμενο χρονικό διάστημα.

Advertisements

About oikologicarodiaka

We deal mainly with environmental issues and anything that might concern sustainable development. You can contact us at oikologica.rodiaka@gmail.com
This entry was posted in Πρωτογενής Τομέας. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s