‘ Άφθαρτα νερά ’: Φύση, τέχνη και συλλογική δράση στους υγροτόπους της Ρόδου


Σκέψεις με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου στο βιβλιοπωλείο ‘Το Δέντρο’ την 1η Δεκεμβρίου 2012

To Εξώφυλλο του  βιβλίου

To Εξώφυλλο του βιβλίου

Της Άννας Αρβανιτάκη*, πολεοδόμου χωροτάκτη, προέδρου της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας ΠΟΙΕΙΝ ΚΑΙ ΠΡΑΤΤΕΙΝ

Εκπαιδευτική δράση κοινωνικής γλυπτικής στον ποταμό Πλατύ.

Εκπαιδευτική δράση κοινωνικής γλυπτικής στον ποταμό Πλατύ.

Η δίγλωσση έκδοση Άφθαρτα νερά. Φύση, τέχνη και συλλογική δράση στους υγροτόπους της Ρόδου, αναλύει και αποτυπώνει τις βασικές αρχές του διαθεματικού Εργαστηρίου που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο από τις 29 Μαΐου έως τις 5 Ιουνίου 2011, υπό την αιγίδα του ΥΠΕΚΑ και του Δήμου Ροδίων, με πρωτοβουλία της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας ΠΟΙΕΙΝ ΚΑΙ ΠΡΑΤΤΕΙΝ. Στη διάρκεια του πιλοτικού αυτού προγράμματος, καλλιτέχνες και ειδικοί από διάφορα γνωστικά πεδία επιχείρησαν ένα εναλλακτικό οδοιπορικό στους υγροτόπους της Ρόδου όπου υλοποίησαν μια σειρά από συλλογικές δημιουργικές δράσεις, φωτίζοντας το θέμα των υδατικών πόρων αλλά και θίγοντας τα αναπτυξιακά διλήμματα του νησιού.

Εκβολή ποταμού Λουτάνη.

Εκβολή ποταμού Λουτάνη.

Στο φιλόξενο περιβάλλον του βιβλιοπωλείου το Δέντρο, οι εκ των συντελεστών της έκδοσης Άννα Αρβανιτάκη, Χαρούλα Χατζηνικολάου, Μαρία Corsini-Φωκά, Νίκος Κασέρης και Μαρία Μπακαρή, παίρνοντας αφορμή από το ίδιο το βιβλίο, επιχείρησαν να προκαλέσουν την ενεργητική συμμετοχή του κοινού σχετικά με επίκαιρα περιβαλλοντικά ζητήματα, αναζητώντας προοπτικές αειφορίας στο νησί της Ρόδου.

Κοινωνική γλυπτική με βότσαλα στον ποταμό Πλατύ. Φωτογραφία H. Fischer

Κοινωνική γλυπτική με βότσαλα στον ποταμό Πλατύ. Φωτογραφία H. Fischer

Πιο συγκεκριμένα, οι ομιλητές ανέλυσαν το πώς ποίηση, φιλοσοφία, εικαστικά και μουσική συνεργάστηκαν με τη βιολογία, την περιβαλλοντική επιστήμη και τη χωροταξία καταφέρνοντας να αναδείξουν το ζήτημα του νερού και των υγροτόπων, αλλά και να αμφισβητήσουν τα σημερινά πρότυπα ανάπτυξης και τις σύγχρονες καταναλωτικές συνήθειες. Στη συνέχεια, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της βιωματικής επαφής με το φύση, ιδιαίτερα στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Σε ό, τι αφορά στη συμβολή της τέχνης, έγινε αναφορά στα ευρηματικά εργαλεία που αυτή χρησιμοποιεί για να ενθαρρύνει τον αναστοχασμό επάνω στην καθημερινότητα, να ωθήσει στην αλλαγή στάσεων και συμπεριφορών και να διευκολύνει την διαμόρφωση οικολογικής συνείδησης. Επισημάνθηκε ότι, πέρα από την έμπνευση και τη δημιουργία, η καλλιτεχνική δράση στο Εργαστήρι Άφθαρτα νερά σηματοδότησε συμβολικά και υποστήριξε πρακτικά την έννοια της συλλογικότητας, μέσα από δράσεις ‘κοινωνικής γλυπτικής’.

Ζωγραφική απο τον Ιάκωβο Ξενάκη στον ποταμό Πλατύ.

Ζωγραφική απο τον Ιάκωβο Ξενάκη στον ποταμό Πλατύ.

Σε αντιστοιχία με την πρακτική της συμμετοχικότητας και του διαλόγου που ακολουθήθηκε σε όλη τη διάρκεια του Εργαστηρίου, οι προσερχόμενοι στην παρουσίαση κλήθηκαν να δηλώσουν την ιδιότητά τους και να αναφέρουν το σοβαρότερο περιβαλλοντικό πρόβλημα που εντοπίζουν στο νησί. Η συγκομιδή ενός αναλογικά ικανοποιητικού αριθμού απαντήσεων δίνει μια πρώτη ενδεικτική ‘χαρτογράφηση’ για τα ζητήματα που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον και την ανησυχία του ευαισθητοποιημένου κοινού: δάση, περιοχές Natura, Πάρκο Ελαφιού, Κοιλάδα Πεταλούδων είναι μερικά απ αυτά, ενώ ιδιαίτερα απασχολεί η ρύπανση των ακτών, της θάλασσας και των ποταμών, σε συνδυασμό και με την αυθαίρετη ή εκτός σχεδίου δόμηση.

Περιβαλλοντική δράση με παιδιά στο Φράγμα Γαδουρά

Περιβαλλοντική δράση με παιδιά στο Φράγμα Γαδουρά

Η παρουσίαση έκλεισε με ένα δημιουργικό εργαστήρι διά-δρασης με το ακροατήριο, προσανατολισμένο στη διατύπωση συγκεκριμένων δράσεων που κρίνονται απαραίτητες προκειμένου να δρομολογηθεί η αντιμετώπιση των αντίστοιχων προβλημάτων. Με ευθύνη της οργανωσιακής ψυχολόγου Μαρίας Μπακαρή οργανώθηκαν τρία ‘θεματικά τραπέζια’: ‘Τέχνη-Εκπαίδευση-Οικολογία’, ‘Μεσαιωνική Πόλη’ και ‘Αντιφάσεις της επίσημης πολιτικής’. Η διαβούλευση που έλαβε χώρα, απέδωσε πολύ ουσιαστικές προτάσεις για άμεσες ενέργειες στα τρία κρίσιμα πεδία:

Στον Πλατύ Ποταμό - Παιδιά σε δράση

Στον Πλατύ Ποταμό – Παιδιά σε δράση

Για την Εκπαίδευση και την Οικολογία ξεχώρισαν προτάσεις για συλλογικές καλλιτεχνικές παραγωγές στο θέατρο, τη φωτογραφία και τα εικαστικά σε συνδυασμό με περιβαλλοντικές πρακτικές (πχ ανακύκλωση), όπως επίσης προτάσεις για βιωματικές δράσεις εξοικείωσης των μαθητών με την τοπική χλωρίδα και πανίδα (πχ δημιουργία φυτωρίου με σπόρους τοπικών ποικιλιών, παρατήρηση πουλιών σε υγροβιότοπους κά).

Συγκομιδή απο τη διάδραση στο βιβλιοπωλείο 'Το Δέντρο'. Φωτογραφία Μ. Corsini-Φωκά

Συγκομιδή απο τη διάδραση στο βιβλιοπωλείο ‘Το Δέντρο’. Φωτογραφία Μ. Corsini-Φωκά

Σε ότι αφορά στη Μεσαιωνική Πόλη, τονίστηκε, μεταξύ άλλων, η ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων ώστε να εφαρμόζεται η νομοθεσία, παράλληλα με συστηματική ενημέρωση του κοινού μέσα από τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Έγινε επίσης πρόταση οργάνωσης ημερίδας με συμμετοχή των αρμοδίων φορέων και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών.

Φράγμα Γαδουρά. Φωτογραφία B.Payens

Φράγμα Γαδουρά. Φωτογραφία B.Payens


Τέλος, στο θέμα των Αντιφάσεων της επίσημης πολιτικής, έγινε λόγος για την ανάγκη σύναψης ενός ‘Μνημονίου για την Οικολογία’ που θα περιέχει ρητές δεσμεύσεις για το περιβάλλον, με τις οποίες θα πρέπει να εναρμονίζονται οι υπόλοιπες πολιτικές. Τονίστηκε ακόμη η σημασία της θεσμοθέτησης χωροταξικών σχεδίων για κατοχύρωση των χρήσεων γης και διασφάλιση των περιβαλλοντικών πόρων.

Μετά και τη ζωντανή αυτή επικοινωνία με το κοινό της Ρόδου, το ΠΟΙΕΙΝ ΚΑΙ ΠΡΑΤΤΕΙΝ προσδοκά τη συνέχιση και διεύρυνση του διαλόγου και των συνεργασιών, ώστε να δημιουργηθεί η βάση για ανάληψη νέων πρωτοβουλιών στο άμεσο μέλλον.

* Η Άννα Αρβανιτάκη σπούδασε αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και απέκτησε μεταπτυχιακά διπλώματα Masters από το University College του Λονδίνου, Σχολή Περιβαλλοντικών Σπουδών και το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου. Επί σειρά ετών, διετέλεσε στέλεχος του Υπουργείου Χωροταξίας (νυν ΥΠΕΚΑ), με εμπειρία σε θέματα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.

Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα στρέφονται στο ελληνικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού, τις ανεπάρκειες διοικητικής υποστήριξής του καθώς και τη σχέση του με την εκάστοτε ασκούμενη περιβαλλοντική πολιτική.

Έχει συμμετάσχει ενεργά στο συντονισμό ευρωπαϊκών προγραμμάτων σε συνεργασία με ελληνικούς τοπικούς και περιφερειακούς φορείς, ενώ έχει λάβει μέρος με εισηγήσεις σε επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Από το 2003 είναι πρόεδρος της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας ΠΟΙΕΙΝ ΚΑΙ ΠΡΑΤΤΕΙΝ που αποσκοπεί στην ενσωμάτωση του πολιτισμού σε δράσεις για την αειφόρο ανάπτυξη. Επίσης είναι μέλος του Συνδέσμου Ελλήνων Περιφερειολόγων και του Συλλόγου Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών.

Advertisements

About oikologicarodiaka

We deal mainly with environmental issues and anything that might concern sustainable development. You can contact us at oikologica.rodiaka@gmail.com
This entry was posted in Υδάτινοι Πόροι. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s