Απορρίμματα σε θάλασσες και ακτές: Απειλή για το περιβάλλον αλλά και την οικονομία


HELMEPA - Ελληνική Ένωση Προστασίας  Θαλάσσιου Περιβάλλοντος

HELMEPA – Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος

Τη προηγούμενη Δευτέρα μεταφέρθηκε στο νησί μας από την Αλεξανδρούπολη η ενημερωτική εκστρατεία της HELMEPA (Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος) για το θαλάσσιο περιβάλλον και τις επιστήμες. Η εκστρατεία υλοποιείται σε 12 πόλεις της Ελλάδας με την υποστήριξη του Βρετανικού κοινωφελούς Ιδρύματος Lloyd’s Register Foundation . ΟΙ δράσεις θα διαρκέσουν μεταξύ 20 Μαΐου και 5 Ιουνίου και έχουν τεθεί υπό την αιγίδα του Δήμου Ρόδου.

Με καλή συμμετοχή έγινε η ημερίδα της HELMEPA

Με καλή συμμετοχή έγινε η ημερίδα της HELMEPA

Η έναρξη έγινε τη Δευτέρα 20 Μαΐου το απόγευμα με την Ημερίδα «Απορρίμματα σε θάλασσες και ακτές: ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους» στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης «Νεστορίδειον Μέλαθρον». Την ίδια μέρα στον ίδιο χώρο εγκαινιάστηκε και η Έκθεση με τίτλο «Θαλάσσιο Περιβάλλον, Ναυτιλία και Επιστήμες», η οποία θα φιλοξενηθεί για τρεις βδομάδες.

Η έκθεση με τίτλο «Θαλάσσιο Περιβάλλον, Ναυτιλία και Επιστήμες», θα φιλοξενηθεί για τρεις βδομάδες

Η έκθεση με τίτλο «Θαλάσσιο Περιβάλλον, Ναυτιλία και Επιστήμες», θα φιλοξενηθεί για τρεις βδομάδες

Σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, την Έκθεση αναμένεται να επισκεφθούν 1.500 μαθητές σχολείων της πόλης της Ρόδου και της ευρύτερης περιοχής, με δαπάνες της Εκστρατείας. Για το κοινό, η Έκθεση θα είναι ανοικτή καθημερινά 12:00 – 14.00, και το Σάββατο 09:00 – 14:00.
Τα Οικολογικά Ροδιακά παρουσιάζουν σήμερα τα κυριότερα σημεία από τις εισήγησης του εκπροσώπου της Helmepa και της Μ. Corsini-Φωκά, Βιολόγου από το ΕΛ.Κ.Ε.Θ.Ε., Υδροβιολογικός Σταθμός Ρόδου. Στην ημερίδα συμμετείχαν με εισηγήσεις ο Ν. Ρόδης προιστάμενος της Διεύθυνσης Καθαριότητας του δήμου, ο Ι. Χούλης Πρόεδρος Ομάδας Ερασιτεχνών Δυτών Ρόδoυ.

Η υπεύθυνη του Γραφείου Εθελοντισμού που συνδιοργανώνει τις δράσεις Άννα Χατζηνικήτα

Η υπεύθυνη του Γραφείου Εθελοντισμού που συνδιοργανώνει τις δράσεις Άννα Χατζηνικήτα

Απορρίμματα σε θάλασσες και ακτές: Απειλή για την ανθρώπινη υγεία, τη βιοποικιλότητα αλλά και την οικονομική δραστηριότητα

Παρά τις μέχρι τώρα προσπάθειες για την αντιμετώπιση του προβλήματος, τα απορρίμματα σε θάλασσες και ακτές παραμένουν ένα μεγάλο πρόβλημα σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με στοιχεία του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), υπολογίζεται ότι περίπου 6,4 εκατομμύρια τόνοι απορριμμάτων απορρίπτονται κάθε χρόνο σε θάλασσες και ωκεανούς, ενώ 13.000 κομμάτια πλαστικών απορριμμάτων επιπλέουν σε κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο της επιφάνειας των ωκεανών!

HELMEPA Χρόνοι διάλυσης διάφορων υλικών στη θάλασσα

HELMEPA Χρόνοι διάλυσης διάφορων υλικών στη θάλασσα

Τα απορρίμματα σε θάλασσες και ακτές αποτελούν απειλή για την ανθρώπινη υγεία και τη θαλάσσια πανίδα: υπολογίζεται ότι πάνω από ένα εκατομμύριο θαλασσοπούλια, 100.000 θαλάσσια θηλαστικά και θαλάσσιες χελώνες πεθαίνουν κάθε χρόνο παγιδευμένα σε απορρίμματα ή τρώγοντας τα. Επιπλέον, τα απορρίμματα υποβαθμίζουν το παράκτιο περιβάλλον και έχουν οικονομικό αντίκτυπο στις τοπικές κοινωνίες μέσω της μειωμένης τουριστικής κίνησης και της ζημιάς που προκαλούν σε αλιευτικά δίχτυα. Τα προβλήματα αυτά επιδεινώνει η μεγάλη διάρκεια «ζωής» πολλών απορριμμάτων.

Ανθρωπογενής ρύπανση

Πλαστικά στην Παραλία Μανδρικού  (16-04-2011) που παραμένουν μέχρι σήμερα

Πλαστικά στην Παραλία Μανδρικού (16-04-2011) που παραμένουν μέχρι σήμερα

Ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία που προκύπτουν από την ανάλυση των αποτελεσμάτων των καθαρισμών ακτών που υλοποιεί εδώ και δύο δεκαετίες η Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος, γνωστής ως HELMEPA (www.helmepa.gr) στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Εθελοντικού Καθαρισμού Ακτών.
Κάθε χρόνο περισσότεροι από 500.000 εθελοντές σε 100 και πλέον χώρες του πλανήτη συλλέγουν εκατοντάδες χιλιάδες τόνους απορριμμάτων, με πιο συχνά τα πλαστικά μπουκάλια και τις σακούλες, τα αποτσίγαρα, τα καλαμάκια κ.ά. Δυστυχώς, τα απορρίμματα αυτά δεν πέφτουν στις ακτές από τον ουρανό αλλά πετάγονται από εμάς τους ανθρώπους που χρησιμοποιούμε το θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον ως χώρο αναψυχής.

Πρασονήσι 20-02-2010

Πρασονήσι 20-02-2010

Η ανάλυση των στοιχείων

Το στελέχος της HELMEPA Κώστας Τριανταφύλλου

Το στελέχος της HELMEPA Κώστας Τριανταφύλλου

Εκτός του συμβολικού χαρακτήρα της δράσης, δηλαδή να δείξει πως όλοι μπορούμε να συμβάλλουμε στην προσπάθεια για Καθαρές Θάλασσες και Ακτές, η πρωτοβουλία αυτή έχει και εκπαιδευτικό/επιστημονικό σκοπό. Συγκεκριμένα, οι εθελοντές καταγράφουν τα απορρίμματα που συλλέγουν σε ειδικό Δελτίο Αναφοράς και στη συνέχεια τα στοιχεία αυτά αναλύονται για να προκύψουν χρήσιμα συμπεράσματα για τη σύνθεση και την προέλευση των απορριμμάτων. Τα αποτελέσματα της παγκόσμιας αυτής έρευνας δημοσιοποιούνται ευρέως με σκοπό την ευαισθητοποίηση όλων για την πρόληψη της ρύπανσης από απορρίμματα.

Στεγνά 12-02-2011 - Λίγες μέρες μετά τη νεροποντή

Στεγνά 12-02-2011 – Λίγες μέρες μετά τη νεροποντή

Τα αποτελέσματα στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια δείχνουν ότι αντιμετωπίζουμε μία εξάπλωση ελαφρύτερων απορριμμάτων στις παραλίες, όπως πλαστικά όλων των ειδών, αλουμινένια κουτιά αναψυκτικών και αποτσίγαρα, σε σχέση με βαρύτερα απορρίμματα όπως οικιακές συσκευές, δομικά υλικά και εξαρτήματα αυτοκινήτων, η παρουσία των οποίων σε ακτές έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Οι πηγές των απορριμμάτων που καταλήγουν σε θάλασσες και ακτές μπορεί να είναι είτε χερσαίες είτε στη θάλασσα. .

Καρνάγιο  18-05-2010

Καρνάγιο 18-05-2010

Από τα παραπάνω, είναι ξεκάθαρο ότι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων των χρηστών της παράκτιας ζώνης, είτε πρόκειται για λουόμενους σε παραλίες είτε για επαγγελματίες, καθώς και των καπνιστών σχετικά με την πρόληψη της ρύπανσης ακτών και θαλασσών με απορρίμματα αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα. Για το λόγο αυτό, από το 1983 η Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος, γνωστή ως HELMEPA, μέσω των ετήσιων εκστρατειών του γνωστού σε όλους μας «Γλάρου» προσπαθεί να ευαισθητοποιήσει τους αρμόδιους φορείς και το ευρύτερο κοινό για Καθαρές Θάλασσες και Ακτές.
Το μήνυμα της περσινής θερινής εκστρατείας του Γλάρου ήταν “Ελάτε να προστατέψουμε μαζί το φυσικό θησαυρό της Ελλάδας!”, ενώ ήδη προετοιμάζεται το υλικό της φετινής θερινής εκστρατείας με το μήνυμα «Τα σκουπίδια σου στον κάδο και…καθάρισες!», το οποίο προέκυψε από προτάσεις των φίλων της HELMEPA μέσω του Facebook.

Σε μία δύσκολη χρονιά για τη χώρα μας, το μήνυμα της θερινής εκστρατείας έχει στόχο να υπενθυμίσει σε όλους μας πως οι καθαρές θάλασσες και ακτές αποτελούν πραγματικό πλούτο για τη χώρα και παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Είναι προς όφελος όλων μας να σεβόμαστε το παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλον της πατρίδας μας, να το προστατεύουμε από τη ρύπανση και να το αναδεικνύουμε κατάλληλα.
Επίσης, σε συνεργασία με την εταιρεία-μέλος JTI Hellas, η HELMEPA υλοποιεί για 7η συνεχή χρονιά την εκστρατεία ενημέρωσης για Καθαρές Παραλίες χωρίς Αποτσίγαρα. Σκοπός της εκστρατείας είναι να παρακινήσει τους ενήλικους καπνιστές που επισκέπτονται τις παραλίες να χρησιμοποιούν ατομικό σταχτοδοχείο αντί για την άμμο ώστε να μη ρυπαίνουν το θαλάσσιο περιβάλλον με τα απορρίμματα των τσιγάρων τους.

Η βιοποικιλότητα της Μεσογείου και οι κύριες απειλές της: Απόσπασμα από την εισήγηση της Μ. Corsini-Φωκά

Η Μ.  Corsini-Φωκά, βιολόγος  από το ΕΛΚΕΘΕ

Η Μ. Corsini-Φωκά, βιολόγος από το ΕΛΚΕΘΕ

Σύμφωνα με τη ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ (Ρίο ντε Τζανέιρο, 5/6/1992) ως «βιολογική ποικιλότητα» νοείται η ποικιλία των ζώντων οργανισμών πάσης προελεύσεως περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, χερσαίων, θαλασσίων και άλλων υδατικών οικοσυστημάτων και οικολογικών συμπλεγμάτων, των οποίων αποτελούν μέρος. Η βιοποικιλότητα περιλαμβάνει τη γενετική ποικιλότητα, τη ποικιλία ειδών, τη ποικιλομορφία οικοσυστημάτων καθώς και τους πολιτισμούς μιας περιοχής τα οποία συνδέονται και αλληλοεξαρτώνται.

Πλαστικά από ανθρωπογενείς δραστηριότητες ρυπαίνουν τη θάλασσα και απειλούν τη βιοποικιλότητα

Πλαστικά από ανθρωπογενείς δραστηριότητες ρυπαίνουν τη θάλασσα και απειλούν τη βιοποικιλότητα

Η θαλάσσια βιοποικιλότητα, η οποία στηρίζει τη καλή κατάσταση των ωκεανών και την παραγωγικότητα των οικοσυστημάτων, αλλάζει όμως γρήγορα εξ αιτίας φυσικών και ανθρώπινων πιέσεων. Οι μεταβολές οδηγούν σε περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Για να προστατέψουμε και να κάνουμε καλύτερη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας χρειάζεται γνώση σχετικά με τη σύνθεσή της και το ρόλο της στην λειτουργία των διάφορων και πολύπλοκων οικοσυστημάτων, χρειάζεται παρακολούθηση της ποιοτικής και ποσοτικής σύνθεσης, προσδιορισμός των αλλαγών και των παραγόντων που τις προκαλούν, ενημέρωση των φορέων χάραξης πολιτικής και του κοινού σχετικά με την περιβαλλοντική, κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική αξία της. Η απαραίτητη μελέτη και παρακολούθηση της σύνθεσης, κατάστασης και των μεταβολών της θαλάσσιας βιοποικιλότητας εντατικοποιείται από την εξειδικευμένη επιστημονική κοινότητα με την υποστήριξη τεχνολογικού εξοπλισμού υψηλών προδιαγραφών που διαθέτει σήμερα.

Γνωρίζουμε ότι η Μεσόγειος είναι μια εύκρατη, ημίκλειστη και μικρή θάλασσα (0,8% της επιφάνειας όλων των ωκεανών), που τα τελευταία 5 εκατομμύρια χρόνια, εμπλουτίσθηκε σταδιακά με πανίδα και χλωρίδα προερχόμενα από τον Ατλαντικό ωκεανό, με φυσικό τρόπο, μέσω του Στενού του Γιβραλτάρ. Είναι μια θάλασσα αρκετά φτωχή σε θρεπτικά και ο ολιγοτροφισμός της αυξάνει από τα δυτικά προς τα ανατολικά, όπως και η θερμοκρασία και η αλατότητά της. Χαρακτηρίζεται από υψηλή και ενδιαφέρουσα ποικιλία ενδιαιτημάτων και βιολογικού πλούτου. Παίρνοντας υπόψη μόνο τους πιο εξελιγμένους οργανισμούς και σύμφωνα με τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν μέσω της Απογραφής της Θαλάσσιας Ζωής (Census of Marine Life) (Costello M.J. et al., 2010), η Μεσόγειος κατοικείται σήμερα από περίπου 17.000 είδη, δηλαδή το 8-9% του συνόλου που γνωρίζουμε και καταγράφηκαν παγκοσμίως . Η αφθονία των ειδών είναι μεγαλύτερη κοντά στις ακτές, μειώνεται από τα δυτικά προς τα ανατολικά, και στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκουμε γενικά πιο θερμόφιλα είδη, εξ αιτίας των υψηλότερων θερμοκρασιών.

Παραλία Αφάντου 30-01-2011

Παραλία Αφάντου 30-01-2011

Η παράκτια ζώνη συγκεντρώνει μεγάλο και διαφοροποιημένο πλούτο ζωής, παρουσιάζει υψηλή παραγωγικότητα, είναι πολύ σημαντική για την αναπαραγωγή, την εκτροφή και την ανάπτυξη μεγάλου αριθμού ειδών. Έχει λοιπόν καθοριστική σημασία στην βιολογική αλυσίδα και στην διατήρηση της ισορροπίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Και είναι ακριβώς η παράκτια ζώνη που αποδέχεται τις περισσότερες ανθρωπογενείς πιέσεις, γιατί η πλειοψηφία του ανθρώπινου πληθυσμού ζει σε ακτίνα 80Km από την ακτή και οι χερσαίες και θαλάσσιες δραστηριότητες του συγκεντρώνονται σε παράκτιες περιοχές.

Η βιολογική ποικιλότητα της Μεσογείου όμως κινδυνεύει σοβαρά εξ αιτίας πολλών απειλών που προέρχονται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες (κυρίως υπεραλιεία και εκμετάλλευση των βιολογικών πόρων, απώλεια ενδιαιτημάτων, ρύπανση, εισαγωγή και εγκατάσταση τροπικών ξενικών ειδών, κλιματικές αλλαγές και άλλες απειλές).

Η υπερ-αλίευση οδήγησε στη παρακμή αποθεμάτων εμπορεύσιμων ειδών αλλά και στη ραγδαία μείωση πληθυσμού απορριπτόμενων μη εμπορεύσιμων ειδών και δευτερευόντων αλιευμάτων (από ασπόνδυλα μέχρι μικρά ψάρια, σαλάχια, καρχαρίες, θαλάσσιες χελώνες, κητώδη, Μεσογειακή φώκια).

Άλλες απειλές

Οι κλιματικές αλλαγές οδηγούν στην τροπικοποίηση-ερημοποίηση της Μεσογειακής περιοχής και τη θέρμανση της θάλασσας. Αυτό έχει συνέπειες στην αναπαραγωγή, επιβίωση και κατανομή των αυτόχθονων ειδών, ενώ διευκολύνει την είσοδο, την εγκατάσταση και την εξάπλωση πολλών ξενικών τροπικών ειδών, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η σύσταση και η λειτουργία των θαλάσσιων βιοκοινωνιών.

Η σημασία της βιοποικιλότητας

Αν και η σημασία της διατήρησης της βιοποικιλότητας δεν είναι πάντα προφανής, η επιβίωση τόσο του ανθρώπου όσο και των υπόλοιπων ειδών εξαρτάται κατά κύριο λόγο από το άμεσο αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον της βιόσφαιρας τους. Σκόπιμη λοιπόν είναι η διατήρηση των υψηλότερων δυνατών επιπέδων βιοποικιλότητας που σημαίνει μεγαλύτερες δυνατότητες ιατρικών ανακαλύψεων, οικονομικής ανάπτυξης και προσαρμογής της φύσης σε αλλαγές όπως αυτές του κλίματος.

Η άποψη των Οικολογικών Ροδιακών

Πολίτες και φορείς στην ημερίδα - Αναγκαία η επιμόρφωση όλων των εμπλεκόμενων στη διαχείριση ακτών και θαλασσών

Πολίτες και φορείς στην ημερίδα – Αναγκαία η επιμόρφωση όλων των εμπλεκόμενων στη διαχείριση ακτών και θαλασσών

Είναι πλέον κοινός τόπος ότι ο άνθρωπος και η επιβίωση του εξαρτώνται από τη διατήρηση του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Προφανές επίσης είναι ότι οι οικονομικές δραστηριότητες που εξαρτώνται από το περιβάλλον και την καλή του κατάσταση (π.χ αλιεία, τουρισμός κλπ) θα είναι οι πρώτες που θα πληγούν από την υποβάθμισή του.
Η χώρας μας και περισσότερο το νησί μας εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την τουριστική δραστηριότητα και ειδικά αυτή των παράκτιων περιοχών. Μια υποβάθμισή τους θα είχε μεγάλες επιπτώσεις λοιπόν στην οικονομική δραστηριότητα αυτών των περιοχών αφού στην ουσία τα εκατομμύρια των επισκεπτών έρχονται για να απολαύσουν το περιβάλλον αλλά και τον πολιτισμό που δημιουργήθηκε σ’ αυτό, και δεν θα είχαν πολλούς άλλους λόγους για να μας επισκέπτονται εάν αυτά εκλείψουν.

Επειδή όμως αυτή η αυτονόητη σκέψη δεν είναι πάντα δεδομένη και επειδή ακόμα και οι επαγγελματίες του τουρισμού που εξαρτώνται άμεσα από την καλή κατάσταση ακτών και θαλασσών πολλές φορές δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν την αξία τους, θα ήταν ίσως πολλαπλά χρήσιμο να τους εκπαιδεύσουμε για αυτό το σκοπό
Για το λόγο αυτό προτείνουμε τη διοργάνωση στο πλαίσιο των εκστρατειών της HELMEPA, ενημερωτικών συναντήσεων με όλους τους εμπλεκόμενους στη διατήρηση καθαρών ακτών και θαλασσών, όπως ξενοδόχοι και προσωπικό των ξενοδοχείων, ιδιοκτήτες καντινών και beach bars, όσοι ενοικιάζουν ομπρέλες και ξαπλώστρες στις παραλίες και φυσικά όλοι οι δημοτικοί σύμβουλοι, ώστε να αποτελέσουν ασπίδα προστασίας των ακτών και θαλασσών και να γίνουν οι ίδιοι πρεσβευτές και μοχλοί διατήρησής τους.

Advertisements

About oikologicarodiaka

We deal mainly with environmental issues and anything that might concern sustainable development. You can contact us at oikologica.rodiaka@gmail.com
This entry was posted in Εκδηλώσεις και Φεστιβάλ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s